Home

nihadIk heb me nooit als feministe voorgesteld, omdat ik die behoefte niet had maar ook omdat ik het niet relevant vond om te doen. Want waarom zou je doen alsof het op je voorhoofd geschreven staat? Meer nog, ik zag mezelf zelfs niet per se als feministe, tot ik me meer in het feministisch discours ging verdiepen. Ik besefte algauw dat ik me er makkelijk mee kon identificeren zonder mezelf voorheen zo te percipiëren. Het feit dat ik voor rechtvaardigheid ben, was vanzelfsprekend te verzoenen met een feministische ideologie. Want uiteindelijk, what’s in a name? 

Discussies over de positie van vrouwen worden vaak systematisch uit het oog verloren, of men denkt dat het louter gaat over de verhouding tussen man en vrouw. We krijgen van de media bijvoorbeeld zelden uitgelegd dat we leven in een sociaal systeem dat proportioneel de blanke mannen bevoordeelt. Zowel man als vrouw zouden baat hebben in een maatschappij die niet zo doordrongen is van patriarchale visies. Feminisme komt op tegen het herleiden van seksen tot karikaturen. Het komt op voor mannen die graag voetballen maar even goed voor mannen die thuis voor de kinderen willen zorgen. Het komt op voor vrouwen die make-up willen dragen, maar evenzeer voor vrouwen die zich niet in de fashionwereld gooien.

In tegenstelling tot wat velen denken, is feminisme logisch en rationeel. Het is een strijd tegen seksisme, tegen stereotypering en dus een strijd voor rechtvaardigheid die ook antiracistisch dient te zijn. Vechten tegen stereotypering om er zelf in te vervallen door bijvoorbeeld mannen als een homogene groep te beschouwen of bepaalde etnische minderheden te stigmatiseren als meer seksistisch, helpt die strijd niet verder en werkt een ander soort seksisme en uitsluiting in de hand. Het is een strijd voor een samenleving vrij van dominantie. En zolang dat doel niet bereikt is, is die strijd niet uitgespeeld.

Feminisme is een maatschappelijk fenomeen dat alle gebieden overschrijdt maar kent hierdoor vaak een andere invulling. Met veel onderlinge verschillen zou het bespreken van al deze vormen leiden tot veralgemeningen. Feminisme in het Midden Oosten bijvoorbeeld wordt sterk gelinkt aan het nationalisme terwijl dat in het Westen vaak wordt benaderd vanuit een andere invalshoek. Wat we wel kunnen vaststellen is dat feminisme over het algemeen een negatieve connotatie heeft.

Ik ben even voor mezelf nagaan of dat laatste wel klopt door een klein experiment uit te voeren. De mensen die ik de voorbije dagen heb gezien, vroeg ik onwillekeurig naar de eerste associaties die feminisme in hen opriep. Conclusie: zodra we het over feminisme hebben, wordt het afgebroken door flauwe stereotypering. Opmerkelijk was ook dat het een algemene tendens is, om voor zij die zich wel als feministisch profileren, het feministische engagement te verantwoorden. Veel meer dan voor andere soorten verzet. Wat mij eigenlijk niet verbaast, aangezien feminisme doorheen de tijd een absurd imago heeft verkregen.

Omdat discriminatie meervoudig is, zijn alle vormen van verzet tegen uitsluiting verzoenbaar met elkaar. Meer nog: je verzetten tegen de ene onderdrukking om je ogen te sluiten voor de andere is onproductief. Daarom is het belangrijk dat feminisme ruimer wordt bekeken. Zo neemt ‘Black feminism’ bijvoorbeeld racisme als feministische bekommernis, en focust ze niet louter op de man-vrouwverhouding. Feminisme is er voor iedereen. De bekende Afro-Amerikaanse feministische schrijfster Audre Lorde zei eens ‘There is no hierarchy of oppressions’. Ze wees hier op de selectieve verontwaardiging en de vele gradaties waarin we verschillen soorten onderdrukkingen categoriseren.

Hoewel die strijd zich bij mij afspeelt in de kleine dingen en meer op individueel niveau, wilde ik het vandaag graag breder trekken door het uitdrukkelijk toe te lichten. Ik wil meegeven dat feminisme een mentaliteit is die ik relatief gezien niet als bijzonder of overdreven ervaar. Want als ik zeg dat ik feministe ben, bedoel ik niet dat ik niet in de keuken wil staan, ik bedoel dan eerder dat ik niet herleid wil worden tot een keuken alleen. Ik bedoel dan ook niet dat ik een mannenhater ben, of dat ik mijn plichten verwaarloos om mijn rechten als vrouw te benadrukken, of dat ik als zure pruim door het leven ga om elk detail dat mij niet bevalt te bekritiseren. Nee, als ik zeg dat ik feministe ben bedoel ik dat ik sta voor rechtvaardigheid en me verzet tegen stereotypering en onderdrukking in al haar aspecten. Ik wil dan eigenlijk gewoon dat ik als mens in mijn waarde word gelaten.

Één ding is zeker: feminisme is niet louter een vrouwenzaak. En dat het een slecht imago heeft gekregen zou ons allemaal moeten aangaan. Activisten, waaronder feministen, verkondigen een ongemakkelijke waarheid, zij willen dingen grondig veranderen en dat lokt standaard defensieve reacties uit.

Nihad El Aabedy is columniste. Haar column Verwondering verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog.

Volg de columns op

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s