Home

Het levensdoek

De Argentijn Pedro Mairal is één van de grote beloften van de Zuid-Amerikaanse literatuur. Zijn eerste boek ‘Una noche con Sabrina Love’ kende veel succes en werd zelfs verfilmd. Ondertussen is hij al aan zijn derde roman toe, die nu ook in net Nederlands vertaald is. ‘Het verdwenen jaar van Salvatierra’ is meer een novelle, maar Mairal heeft aan 142 pagina’s genoeg om ons van zijn talent te overtuigen.

Juan Salvatierra is nog maar negen jaar oud als hij ernstig gewond raakt door een val van een paard. Van die dag tot aan zijn dood zal hij nooit meer spreken. Maar verliest hij zijn spraakvermogen door de val of is het zijn eigen keuze om niet meer te praten? Dat is moeilijk te zeggen. Het is Miguel, de zoon van Juan, die het verhaal van zijn vader vertelt. Juans levenswerk was een canvas waar hij zestig jaar lang elke dag aan werkte. Was het zijn manier om te vluchten in zijn eigen wereld of te communiceren over wat hij meemaakt en ziet in zijn omgeving? Misschien een beetje van beide.

Als Salvatierra komt te overlijden besluiten zijn zonen om het werk van hun vader uit de verlaten schuur aan de rivier weg te halen en het een plaats te geven in een musuem. Ze komen er echter achter dat op de kilometerlange schildering een jaartal ontbreekt. Miguel is vastbesloten om dat stuk terug te vinden. Niet zozeer om de schildering te vervolledigen, maar wel om te weten wat er dat jaar gebeurd is.

Op filmische wijze weeft Mairal deze zoektocht als een rode draad doorheen het boek, maar achter deze constructie schuilen andere thema’s. ‘Het verdwenen jaar van Salvatierra’ gaat op de eerste plaat over de Argentijnse samenleving en de verschillen in het denken en doen van de verschillende generaties. De zonen van Salvatierra hebben het over hun vader, die ze zo goed als nooit vader noemen, maar gewoonweg Salvatierra. Heel af en toe gaat het ook over hun eigen zonen, die nu ook hun eigen weg proberen te gaan.

Mairal heeft het ook over de natuur. De beschrijvingen van de plaats waar Salvatierra opgroeit en later werkt, komen tot ons langs zijn schilderwerk en langs de herinneringen die Miguel boven haalt. Deze melancholische, pittoreske beelden worden samengegoten met reflecties over dat wat voorbijgaat en gezinsbanden. In de schilderijen van Salvatierra komen al deze thema’s samen. Op zijn doeken heeft de oude man alles en iedereen voor eeuwig een plaats en een identiteit gegeven. Dit gebeurt met afstand, want hij was erbij en stond tegelijk langs de kant.

Door deze ingenieuze constructie houdt Mairal het verhaal levendig. Dat is nodig, want soms is hij te vertellerig. Hier en daar had hij de lezer beter wat meer interpretatieruimte gelaten. De beelden die Mairal gebruikt zijn vaak duister. Op dezelfde manier had zijn verhaal wat donkere, verborgen hoeken moeten hebben waar de lezer in kon wroeten.

‘Het verdwenen jaar van Salvatierra’ is niet Mairals beste werk. Toch is het een boek waarvan je kan genieten. Al was het maar omdat het je meezuigt in sfeervolle tochten doorheen Zuid-Amerikaanse landschappen en in verhalen over vaders en zonen.

Bleri Lleshi
© Cutting Edge – 20 mei 2012

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s