Home

Ode aan de vrouw en de natuur

De Catalaanse schrijfster Caterian Albert schreef tussen 1904 en 1905 onder het mannelijke pseudoniem Víctor Català de roman ‘Eenzaamheid’. (****) Die keuze was niet toevallig. Toen ze eerder een theatermonoloog publiceerde over de rol van de vrouw veroorzaakte die net iets te veel ophef.  In ‘Eenzaamheid’ gaat het opnieuw over de positie van de vrouw.

Hoofdrolspelers zijn Matias en Mila die besluiten om diep in de Catalaanse bergen te gaan wonen. Dat zorgt ervoor dat de natuur een centrale plaats krijgt in deze roman. De lezer zal zijn woordenboek moeten bovenhalen, want in de neerslag van de natuurpracht zal hij termen tegenkomen die we vandaag niet meer gebruiken. Maar Català zet deze beschrijvingen, net als de overgang tussen de seizoenen, wel in een prachtige stijl op papier. Die stijl doet denken aan de negentiende-eeuwse literatuur.

Maar toch is dit boek anders dan pakweg ‘Madame Bovary’. De intriges van de stad en hoge kringen spelen geen rol. Mila zit zo goed als afgesloten in de Catalaanse bergen. Alleen een herder brengt haar troost in haar eenzaamheid. De herder, een oudere man die Mila met zijn verhalen alle geheimen van de bergen vertelt, speelt een centrale rol in het boek. Zijn goedheid en zijn onopvallende aanwezigheid zorgen ervoor dat ze zich in hem gaat interesseren. Hij is dan ook zo anders dan haar Matias die met de jaren traag en dik geworden is. Matias is een nietsnut die niets boeiends te vertellen heeft. Dat wordt alleen maar erger als hij begint te gokken. Mila staat er helemaal alleen voor in een het afgelegen berghuis. Ze beseft dat haar leven een andere richting moet uitgaan.

De opbouw van deze roman is weldoordacht. Stap voor stap toont de auteur je een nieuw gezichtspunt van een vrouw die zichzelf begint te ontdekken. ‘Eenzaamheid’ is een psychologische zoektocht in de denkbeelden, die eerder op een terugtocht  dan op een uitweg lijken. Mila beseft dat haar plaats niet in de bergen is. Daarom keert ze terug naar beneden, terug naar waar ze vandaan kwam.

Met ‘Eenzaamheid’ heeft Català een mooie roman geschreven die in het verlengde ligt van het werk van Flaubert en Tolstoj. Maar toch weet ze zich te onderscheiden door de interessante interactie tussen een vrouw en de natuur uit te diepen. Het einde blijft open en is niet dramatisch, wel integendeel. Het is een nieuw begin.

‘Eenzaamheid’ is een boek dat traag op gang komt. Je geduld wordt bij bepaalde passages op de proef gesteld. Maar toch zal je geen spijt hebben dat je het bent beginnen te lezen. Daarvoor is deze roman te rijk aan beelden die blijven hangen. Dat alles maakt ‘Eenzaamheid’ tot een aangename kennismaking met de Catalaanse literatuur van het begin van vorige eeuw. Hoog tijd dat deze vertaling naar het Nederlands er kwam.

Bleri Lleshi

Uit Cutting Edge: 15-11-11

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s