Home

Ik zag onlangs een vriend van mij, die mij vertelde dat hij zich niet Belg voelde. Hij vertelde dat, hoewel hij hier opgroeide, hier veel vrienden had, hier school had gelopen, meer wist van de Vlaamse cultuur dan ik, en er ook meer van genoot, hij niet dacht een Belg te zijn. Ik keek verbijsterd naar hem, en hield een hele redevoering over alle manieren waarop hij wél Belg was, over hoe hij de taal beter beheerste dan ik, en vroeg hem wat hij juist was, indien hij geen Belg was. Ik vroeg hem of hij dacht dat het Afrikaans land waarvan zijn ouders afkomstig zijn, beter bij hem paste dan België. Ik vroeg hem wat hij van Rwanda kende om te beweren dat hij zich zoals een inwoner van dat land voelde. Hoe vaak was hij er geweest, wat wist hij van hun waarden en normen, waarom dacht hij daar beter aanvaard te worden?

Hij keek me stil aan. Na enige tijd, vertelde hij dat hij besefte dat hij niet Rwandees genoeg was om zichzelf Rwandees te noemen, maar dat hij dat graag zou worden. Dat hij graag meer wou leren over zijn eigen land, om daarbij te kunnen horen. Dat zo veel Afro-Belgische jongeren zo veel weten over hun land, dat ze wél verdienen om zichzelf Afrikaans te noemen. Dat hij daarom zijn “Belgische identiteit” tussen haakjes wou zetten, terwijl hij zich verdiepte in zijn Afrikaanse identiteit.

“Dat is absurd. Waarom kan je niet beide zijn? En wat ben je dan in de tussentijd? Niets?”, hoorde ik mezelf plots luid zeggen.

“Waarom reageer je zo hevig?”

Nu was ik stil.

Het was mijn bedoeling niet geweest om hem aan te vallen over zijn eigen persoonlijke gevoelens. Ik wil graag geloven dat ik meer openminded ben dan dat. Ik wil graag geloven dat ik meer empathie heb dan dat.

En toen werd het mij duidelijk dat ik heel hard aan het projecteren was. Ik heb geen probleem om mijzelf Belg en Europeaan te noemen. Ik ken hier twee van de drie landstalen, ik heb hier school gelopen, ik heb veel Belgische vrienden. Maar mezelf een trotse Rwandees noemen, is iets dat ik heb moeten leren. En toen hij, een echte Belg, die hier al meer dan twee decennia was, zei dat hij geen Belg was, vroeg ik me af of ik mezelf wel nog Rwandees mocht noemen?

Ik was namelijk nooit Rwandees genoeg. Mijn familie heeft mij herhaaldelijk gezegd dat ik te Europeaan was om echt Afrikaans te zijn. Mijn muziek, mijn boeken, mijn taal. Een Rwandese vrouw wordt niet verondersteld naar rock te luisteren, zo veel anime te bekijken, zo veel boeken te lezen – en vooral zo verslaafd te zijn aan die boeken. Een Afrikaanse vrouw wordt niet verondersteld depressief te zijn – depressie is namelijk een uitvinding van witte mensen. In Afrika zijn er geen mentale ziektes.

Op een dag, besefte ik dat zij geen recht hadden om te bepalen wie ik was, en of ik wel of niet “genoeg” was.

Mag je nu eens gewoon jezelf zijn, zonder al die labels? Labels die daarna bepalen hoe je moet zijn, en wat je moet doen om te kunnen horen tot een bepaalde groep? Mag die vriend zich nu eens gewoon Rwandees noemen, omdat zijn familie dat is, omdat zijn ouders hem zo opvoedden, omdat hij zich zo verbonden voelt met dat land, omdat hij de taal kent – omdat hij dat gewoon is, zonder het te moeten verdienen? En mag ik dat?

Mag ik, Sabrine, als zwarte vrouw die in Rwanda geboren is, en in België is opgegroeid, gewoon zeggen dat ik Rwandees en Belg ben, zonder mij verder te moeten bewijzen? Mag ik wel van mijn muziekgenre genieten, zonder te moeten aantonen dat ik Bohemian Rhapsody van buiten ken? En mag ik in vrede van “blanke” muziek genieten zonder dat mijn “black card” afgenomen wordt? Mag ik depressief zijn, zonder dat het mij minder Afrikaans maakt? Mag ik een échte vrouw zijn, als ik geen kinderen wil baren? En als ik dagen aan een stuk liever naar Die Hard kijk dan naar romcoms, dan? En als ik soms maanden aan een stuk mijn benen niet scheer, ben ik nog steeds vrouwelijk genoeg?

Mag ik nu gewoon bestaan, zonder telkens opnieuw te moeten vechten voor mijn identiteit?

Want ik geloof niet in “dubbele identiteit”. Ik denk dat er gewoon één identiteit is, jouw identiteit. Dat je mag zijn wie je wil. Ook al denkt de maatschappij er anders over. Ook al beweert de maatschappij je beter dan jezelf te kennen. Ook al kreeg je een label op je geplakt, omdat je een Marokkaanse man met een hoodie bent, of een zwarte man met dreadlocks, of een vrouw met een hoofddoek, of een zwarte vrouw met een Afro. Je mag boeken lezen. Je mag van videospelletjes houden, en niet graag voetballen. Je mag verslaafd zijn aan de Japanse cultuur. Je mag theater spelen. Je mag van opera houden. Je mag ballet doen. Je mag in de scouts zijn. Je mag piano spelen. Je mag geeky zijn. Je mag een nerd zijn. Je mag, je mag, je mag. Of je nu zwart, bruin, of wit bent, hoéf je niet te voldoen aan het beeld dat de maatschappij, jouw familie of je gemeenschap van je heeft. Je bent echt. Je bestaat. En je mag bestaan.

Ik geloof niet dat die vriend een hele kant van zijn wezen tussen haakjes moet zetten om een betere “Afrikaan” te zijn – of om meer over zijn roots te leren. En ik geloof ook niet dat hij zijn origine moet verloochenen om een echte Belg te zijn. Ik geloof dat wie hij is, wat hij denkt, wat hij voelt, wat hij iedere dag meemaakt, de trots waarmee hij zegt dat hij Rwandees is, en de liefde waarmee hij over de Nederlandse taal praat, genoeg zijn.

Ik geloof dat hij genoeg is. En ik wil ook gewoon genoeg zijn.

Sabrine Ingabire is studente en columniste. Haar column ‘ Still I rise’ verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog

https://sabrineingabire.wordpress.com

https://www.facebook.com/inga.sabrine

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s