Home

LMVWie de migratie afstopt, zet zich buiten de geschiedenis. Een land of een continent dat de grenzen sluit, wordt een museum. Leuk om op zondag wat te slenteren langs oude gebouwen, maar verlaten tijdens de week. Europa dreigt het Brugge van de wereld te worden. Een continent van nostalgici en honkvaste provincialen. Een irrelevante plaats in de wereld die ontsnapt aan de globale stromen van vernieuwing, talent en informatie. Zelfs in Silicon Valley slaan economen alarm. Tot tien jaar geleden werden de helft van alle nieuwe bedrijven daar mee opgericht door een eerste generatie-migrant. Door de anti-migratieretoriek die opstak na 11 september zakte dat tot 44 procent en blijft het zakken.

Ja maar, we moeten dat doen om het sociale en culturele model van Europa te redden, zeggen de vermoeide ideologen van de Europese welvaartstaat. Om Gramsci te parafraseren zitten we in het gevaarlijke niemandsland tussen de oude wereld die sterft en de nieuwe wereld die weigert geboren te worden. De grenzen sluiten kan de doodsstrijd van de oude wereld even verlengen, maar stelt de geboorte van de nieuwe wereld verder uit.

Europa heeft dringend nood aan een nieuwe migratiepolitiek. De beste wetenschappers van dit continent zouden dag en nacht moeten werken aan een realistische politiek van soepele grenzen. Zij moeten met een plan op de proppen komen dat toelaat om de grenzen zo snel mogelijk weer te openen. Dat plan moet realistisch zijn en rekening houden met alle facetten: het buitenlands beleid van Europa, de manier waarop de welvaart verdeeld wordt, huisvesting, werk, een einde aan imperialistische oorlogen, een eerlijk internationaal economisch systeem en een ontwikkelingsbeleid dat de meest getroffen regio’s in de wereld helpt de klimaatcrisis op te vangen.

Politiek beleid zal niet genoeg zijn, er is ook een ideologische oorlog nodig. De BBC publiceerde net de resultaten van een groot onderzoek over identiteit in de hele wereld. Zien de mensen zich als wereldburgers of eerder als burgers van een land? In drie landen ziet meer dan 70 procent van de bevolking zich als wereldburger. Het lijstje is – voor wie in Europa woont – ontnuchterend. Die drie landen zijn: Nigeria, China en Peru. Europese landen bengelen – met uitzondering van Spanje en Griekenland – helemaal onderaan. In Duitsland bijvoorbeeld ziet slechts 30 procent zich als wereldburger. En nog erger: het gaat dramatisch achteruit.

Wereldburger is misschien op het eerste gezicht een begrip dat weinig zegt, maar de onderzoekers maken dat heel concreet. Wie wereldburger is, staat positief tegenover migratie en internationale mobiliteit. Wereldburgers genieten er van dat ze via het internet en sociale media kunnen communiceren met de hele wereld. En wereldburgers zijn er van overtuigd dat de grote problemen van deze tijd niet langer kunnen opgelost worden binnen de grenzen van een natiestaat. Die problemen kunnen alleen op een globaal niveau aangepakt worden als alle wereldburgers de handen in elkaar slaan.

Kiezen tussen wereldburgerschap of nationaal burgerschap is dus geen kwestie van smaak. De anti-wereldburgers hebben gewoon ongelijk. In Duitsland bijvoorbeeld staat slechts 24 procent van de mensen positief tegenover gemengde huwelijken. Nog geen kwart van de bevolking. In Nigeria is dat 85 procent.

Om daar iets aan te doen hebben we een ideologische oorlog nodig. Onze cultuur, onze kunst en ons onderwijs moeten dringend gedekoloniseerd worden. Dekoloniseren betekent het koloniale standpunt en de nawerking van het koloniale verleden en heden tot de laatste steen afbreken. Het betekent de gevolgen uitwissen van 400 jaar witte, Europese hegemonie. Het is even ingrijpend als de afbraak van het patriarchaat. Om te dekoloniseren moet je de identiteit van een cultuur en een bevolking afbouwen en opnieuw samenstellen.

De kiemen zijn er. De Gazet van Antwerpen deed in januari van dit jaar een groot onderzoek bij de Antwerpse jongeren. De conclusie: diversiteit vinden zij de grootste troef van de stad waarin ze wonen. Ze zijn tegen een migratiestop en tegen een hoofddoekverbod. Meer nog: ze liggen er niet van wakker. Voor hen zijn dat afgezaagde discussies uit het verleden. Je ziet dat ook op andere vlakken. In de UK toonde een onderzoek aan dat de helft van alle jongeren zich niet langer definieert als hetero. Dikke veertig procent ziet zichzelf nog uitsluitend als hetero, zes procent uitsluitend als homo. De grootste groep heeft geen boodschap meer aan die etiketten.

In een uiterst vijandige omgeving beginnen jongeren dus de twee meest schadelijke identiteiten af te breken: het witte chauvinisme en het patriarchale keurslijf. De rest van de maatschappij kan zich daarbij aansluiten of irrelevant worden. Deze jongeren zijn het nieuwe waartegen de rest van de maatschappij zich met volle kracht verzet, het nieuwe dat daardoor weigert geboren te worden.

Ik ga zelf mijn energie alleen nog maar steken in dat nieuwe. Voor bewegingen en organisaties die op het perron blijven staan en maar niet op de trein geraken heb ik geen geduld meer, maar vooral ook geen tijd meer.

Rachida Aziz is modeontwerpster en opiniemaker

Deze tekst is de statement van Rachida Aziz tijdens het debat over Europese identiteit in Munt.

Foto: La Maison Victor

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s