Home

Lieski 435045Maandag opent het nieuwe academiejaar. Een opening in mineur want er volgen besparingen in het onderwijs en het inschrijvingsgeld zal vanaf volgend jaar verhogen.

Volgende week maandag is er niet alleen de opening van het academiejaar maar wordt ook de Septemberverklaring gebracht de jaarlijkse hoogmis van de Vlaamse Regering. Er wordt gezegd dat we dan zullen weten welke tsunami aan besparingen op ons gaat afkomen, ook binnen het onderwijs. Universiteiten en hogescholen kregen de vraag van Hilde Crevits, de nieuwe Vlaamse minister van Onderwijs, om zelf een voorstel te doen voor een hoger inschrijvingsgeld. Volgens verschillende bronnen zou dat 1.100 euro zijn.

Besparingen leiden tot meer ongelijkheid

Dat de Vlaamse Regering zware besparingen gaat doorvoeren verrast niet. De nieuwe regering is rechts en besparingen zijn nu eenmaal de dada van rechts. De politici zullen de besparingen verdedigen en zeggen dat het echt niet anders kan en dat ze nodig zijn om ‘de begroting in evenwicht te brengen’, ‘groei mogelijk te maken’ of andere technische uitleg die u heel waarschijnlijk maar moeilijk kan begrijpen.

In werkelijkheid gaat het besparingsbeleid om nog meer macht en nog meer -vooral fiscale- voordelen voor een steeds kleinere elite van multinationals, bedrijfsleiders en rijke mensen die er samen met de politieke elite voor zorgen dat die macht in hun handen blijft. Macht verkrijg je onder andere door kapitaal te accumuleren. Waar wordt het kapitaal gehaald in tijden van besparingen? Bij de werkende middenklasse, maar ook bij degenen die de steun van de staat nodig hebben. Niet alleen de middenklassegezinnen krijgen de rekening gepresenteerd, maar ook gepensioneerden, werkzoekenden, alleenstaande moeders, mensen in armoede. Hun recht op sociale zekerheid wordt afgepakt en ze moeten vooral hun ‘eigen verantwoordelijkheid’ nemen.

Het is geen toeval, waarde lezer, dat net in deze tijden van crisis en besparingen het aantal miljardairs en miljonairs toeneemt, terwijl tegelijk steeds meer mensen in armoede, uitsluiting en werkloosheid eindigen. Ook geen toeval is het feit dat we een wereldrecord bereiken van het aantal miljardairs met de meeste ervan in Europa.Het is Europa dat trouw blijft aan het besparingsbeleid. Het is ook geen toeval dat het Verenigd Koninkrijk het hoogst aantal miljardairs kent van Europa. Het is immers één van de Westerse landen met de grootste ongelijkheid.

Studiekosten stijgen en ook armoede en werkloosheid

De Vlaamse Regering ontgoochelt me niet met haar beleid, want ik wist dat ze een beleid zou voeren op maat van een kleine elite. Ik ben wel ontgoocheld in die universiteiten en hogescholen die in plaats van in verzet te komen tegen de besparingen, deze doorschuiven naar hun studenten.

Proffen, onderzoekers en anderen die binnen het hoger onderwijs werken, moeten beseffen dat studeren steeds duurder wordt terwijl steeds meer jongeren in de armoede of werkloosheid belanden. Er zijn duizenden jongeren die studeren en die wel moeten werken om hun studies te betalen, of aankloppen bij het OCMW. In Brussel ken ik verschillende jongeren die –al dan niet tijdelijk- moesten stoppen met studeren omdat ze de middelen niet meer hadden. Studeren kost veel geld. Je betaalt niet alleen het inschrijvingsgeld, maar ook boeken, kot, eten, transport enz.

Het hoger onderwijs in België scoort bijzonder slecht wat betreft jongeren uit lagere sociale klassen. Die vinden hun weg niet naar de hogescholen of universiteiten. Hetzelfde geldt voor jongeren met een migratieachtergrond. De massificatie van het onderwijs (meer jongeren die gaan studeren) betekent niet democratisering van het hoger onderwijs zolang deze twee grote groepen achterblijven. Het lijkt me dan ook logisch dat we er net voor moeten zorgen dat studenten en hun ouders niet met nog meer kosten en drempels worden geconfronteerd.

Als we kijken naar landen zoals de VS, het VK of Nederland dan zien we welke gevolgen het verhogen van het inschrijvingsgeld heeft. In deze landen heb je tienduizenden studenten die jarenlang –en velen hun hele leven lang- hun studielening moeten afbetalen. Studieleningen, neen bedankt.

Het heeft ook geen zin om de studiebeurzen te verhogen samen met het verhogen van het inschrijvingsgeld zonder de huidige toekenningsvoorwaarden te herzien. Jongeren die het economisch moeilijk hebben moeten hogere beurzen krijgen. Maar met de huidige voorwaarden is dat niet zo.

Ik geef een voorbeeld. Bij de toekenning wordt rekening gehouden met het inkomen van de ouders. Ik ken verschillende studenten die weinig of geen studiebeurs krijgen omdat hun ouders te veel verdienen. Dat diezelfde ouders schulden hebben en dat soms tot de helft van hun loon wordt ingehouden voor d eaflossing van die schulden, wordt nergens in rekening genomen. Er zijn ouders die met hun inkomen dat zogezegd te hoog is, nog de schulden bij de middelbare school van hun kinderen verder moeten afbetalen!

Proffen: de nieuwe managers

Er is nog een andere reden waaorm ik ontgoocheld ben in de meeste proffen aan onze universiteiten. De VUB, de universiteit waar ik doctoreer, wil vooral een ‘ondernemende universiteit’ worden, zo ook de andere universiteiten. De proffen zijn steeds minder bezig met doceren en steeds meer managers die geld moeten binnenhalen. Dit heeft natuurlijk te maken met de toenemende competitie binnen het onderwijs. De proffen die het huidige systeem verdedigen, kan je op één hand tellen. Je hoort ze allemaal klagen over de competitie, maar hiertegen in verzet komen, er structureel iets tegen ondernemen, daar is geen sprake van.

De tijd dat professoren mee de straat op gingen om te protesteren, zelfs mee op de barricades gingen staan, lijkt wel heel lang geleden. Wat erger is: professoren bezielen niet langer hun studenten. Dat is zonde, want ze zitten in een uitstekende positie om jongeren te inspireren en tot kritische en democratische burgers te vormen. Dit is niet alleen belangrijk voor de studenten zelf maar ook voor de toekomst van onze samenleving.

Als professoren niet langer bezielen, moeten ze misschien zelf worden bezield. In een periode van enkele weken werd de petitie tegen hogere inschrijvingsgeld, gelanceerd door studenten, bijna 17.000 keer ondertekend. Er zijn intussen verschillende acties geweest door de studenten en er zullen er nog meer volgen. Het zou mooi zijn als de proffen en onderzoekers hand in hand met de studenten actie zouden voeren, in plaats van deals te sluiten met de minister op de rug van de studenten.

Bleri Lleshi is politiek filosoof. In april 2014 verscheen zijn nieuw boek De neoliberale strafstaat.

Onderteken de petitie tegen verhoging van het inschrijvingsgeld

http://petitietegenverhoging.weebly.com/

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s