Home

yuriBlijkbaar verkopen kookboeken goed, dus zal een column met een of ander oosters gerecht als titel op eerste zicht ook in de smaak moeten vallen. In tijden waarin het woord ‘politiek’ braakneigingen of apathie oproept bij vele jongeren, is elke creatieve insteek welkom. Het risico met deze titel is dat vooral vrouwen zich aangesproken gaan voelen…

Al goed, ik geef toe dat ook bij mij af en toe seksistische neigingen de kop op steken. Maar is het (h)erkennen geen conditio sine qua non voor het overstijgen van een (maatschappelijk, structureel, maar ook individueel) probleem? Net als bij het identificeren van racisme, in de huidige dominante vorm vertegenwoordigd door de ‘ontkenning dat racisme bestaat’, is deze bewust kritische houding een noodzakelijke eerste stap.

De kip waarover deze tekst gaat speelt de hoofdrol in een klassieke mop die dankzij Slavoj Žižek wereldfaam (in linkse kringen) verwierf. De mop luidt als volgt: een man gelooft dat hij een graanzaad is en riskeert opgegeten te worden door een kip. Hij gaat dus naar het ziekenhuis om een behandeling te volgen. Nadat de dokters hem genezen hebben verklaard en hij opnieuw gelooft dat hij een mens is, wordt hij ontslagen. Nog geen minuut later snelt hij al bevend het ziekenhuis terug binnen, want voor de ingang staat een kip. “Maar beste man”, zegt de dokter, “je weet nu toch dat je geen graanzaad meer bent, maar een mens?” “Natuurlijk weet ik dat”, antwoordt de patiënt, “maar weet de kip het wel?”

In deze mop wordt op populaire wijze de werking uitgelegd van wat Karl Marx als warenfetisjisme beschreef, een werkelijkheid waarbij gewone producten waargenomen worden als magische objecten met een waarde die onafhankelijk is van de arbeid die erin is gestoken. Maar dit fetisjisme, dat geen illusie is maar ingebed zit in onze realiteit, beperkt zich niet enkel tot producten, zoals beschreven in de mop over de man – of vrouw (!); hier is blijkbaar sprake van diep ingebed seksisme – en de kip. Door de historische ontwikkeling van het kapitalisme is dit fetisjisme uitgebreid tot elk aspect van het dagelijks leven en cultuur. Ook levende of dode organismes en structuren kunnen dus deze rol innemen. Een voorbeeld?

Hoewel Palestina een van de bekendste internationale tragedies is, bestaat bij het grote publiek een zeer simplistisch beeld van de realiteit ter plaatse. De problematiek wordt afgeschilderd als twee duidelijk van elkaar gescheiden gebieden waarbij aan de grenzen nu en dan eens relletjes uitbreken. In feite gaat het over één ondeelbaar geheel waar de Palestijnen verplicht zijn als derderangsburgers in ghetto’s te leven, zowel binnen als buiten de Bezette Gebieden.
Een volgende mythe is dat vredesgesprekken de enige uitweg bieden, terwijl Israël deze tactiek al meer dan 20 jaar misbruikt om de kolonisering verder te zetten. Toch wordt de laatste jaren een nieuw geluid hoorbaar. Dat Israël oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid begaat, maar onlangs ook door een VN-rapporteur beschuldigd werd van etnische zuivering, verbaast niemand meer. Maar dat de Palestijnse Autoriteit door vele Palestijnen, waaronder de broer van de cineast van de bekende reportage “5 Broken Cameras”, gezien wordt als obstakel voor een oplossing wordt vaak doodgezwegen.

Het staat buiten kijf dat de Palestijnse Autoriteit (PA) problemen heeft. De verschillende visies hierop kunnen onderverdeeld worden in drie categorieën: 1) De PA heeft geen reële macht gekregen van Israël en moet gewoon versterkt worden zonder het beleid te veranderen; 2) De PA werkt te nauw samen met Israël op vlak van economie en veiligheid en moet dus hervormd worden om de belangen van het Palestijns volk te verdedigen (waarbij over het hoofd gezien wordt dat het overleven van de PA afhangt van financiële steun en medewerking van hoofdzakelijk de VS, de EU en Israël); en 3) de PA is een onderaannemer van Israël die het verzet moet breken door de Palestijnse bevolking te disciplineren en te straffen, en speelt dus een doorslaggevende rol in het produceren en in stand houden van de huidige ideologie.

Hier komt onze mop terug in beeld waarbij de Palestijnse Autoriteit dus de plaats inneemt van de kip. De aura van diplomatiek en vreedzaam verzet, gecreëerd door de overheid, maakt dat een groot deel van de Palestijnen gedepolitiseerd raakt en enige vorm van verzet opgeeft. Om uit deze status quo te raken is dus een politieke interventie, een splitsing, nodig waarbij het geheel in tweeën gedeeld wordt. Enkel door de bestaande tegenstelling in de samenleving te openbaren kunnen andere mogelijke toekomsten werkelijkheid worden. De Palestijnse onderdrukte bevolkingsgroepen hebben hier historisch gezien al genoeg ervaring in. Nu nog het gepaste moment afwachten. In elk geval zal de huidige situatie niet lang meer vol te houden zijn.

Yuri De Belder is columnist. Zijn column Work in progress verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog.

Foto © Safiye Bingöl

http://sbinphotography.blogspot.be

Volg de columns op

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s