Home

yuriBijna elke Brusselse jongere heeft er, rechtstreeks of onrechtstreeks, al eens kennis mee gemaakt. Een traumatiserende en vernederende ervaring die impact heeft op het dagelijks leven en in het bijzonder op de verdere relaties met de staat. Toch ontbreekt enig maatschappelijk debat rond deze kwestie.

Jullie zullen al geraden hebben waar ik naartoe wil. Wanneer bijvoorbeeld in de media een link gelegd wordt tussen geweld en politie gaat het bijna uitsluitend over geweld tegen de politie. Maar het is hoog tijd om de aandacht eens vestigen op het geweld van de politie.

Met verstomming las ik onlangs het bericht dat drie politieagenten van de zone Molenbeek, die na een klacht tien dagen lang geschorst waren, terug hun ambt mogen uitoefenen. Maar onder één voorwaarde: ze mogen de 24-jarige jonge vrouw die de klacht neerlegde niet benaderen. Een soort van straatverbod voor de politie? Dat kun je zelfs mijn uiterst onschuldige en naïeve kat, die (soms) luistert naar de naam Kidou, niet wijsmaken.

Het verhaal begon (maar waar begint een verhaal echt; ik zal mij hier dan ook even beperken tot abstract denken) toen de jonge vrouw in kwestie, tijdens een politieachtervolging waarbij haar 17-jarige broer verdacht werd van straatgeweld, weigerde om politieagenten toegang te verschaffen tot de familiale woonst zonder huiszoekingsbevel. Deze handeling volstond om haar mee te nemen naar het commissariaat waar ze geslagen, uitgescholden en volledig uitgekleed werd. Dit laatste gebeurde in een ruimte waar mannelijke agenten haar via een open deur konden bezichtigen. Na haar invrijheidsstelling besloot ze, gelijk het een actief burger die in de rechtsstaat gelooft betaamt, een klacht neer te leggen. Deze werd dankzij de beschikbare videobeelden – de beveiligingscamera’s bleken, wonder boven wonder, dit maal niet defect te zijn – zeer au sérieux genomen. Het onderzoek draaide ten slotte uit in het bovenvermeld straatverbod.

Maar waar ligt nu het probleem? Vanuit juridisch oogpunt zou alles toch in orde moeten zijn? In geval van heterdaad mag de politie inderdaad zonder huiszoekingsbevel je huis binnenvallen. De vrouw mocht meegenomen worden naar het commissariaat voor obstructie. En als zich op dat ogenblik ongeregeldheden hebben voorgedaan, zijn de verantwoordelijken hiervoor gestraft. Einde van het verhaal. Toch moeten wij durven meer diepgaande vragen te stellen. Zou de jonge vrouw in ons voorbeeld dezelfde behandeling gekregen hebben als ze van een andere klasse en/of van blanke afkomst was? En zo ja, zouden de agenten in kwestie dezelfde belachelijke straf gekregen hebben?

Giorgio Agamben beschrijft de “state of exception” (noodtoestand) als een operatie waarbij individuen hun burgerrechten kunnen ontnomen worden, maar die tegelijkertijd ook een soort van continuïteit kent… waardoor de uitzondering dus inherent deel uitmaakt van de gewoonte. In het geval van particuliere bevolkingsgroepen in België kan men volgens mij spreken van bepaalde vormen van een “state of exception”, van “verborgen” (etnische minderheden) tot meer zichtbare vormen (sans papiers). Deze situatie kan als een gevolg gezien worden van een geïnternaliseerd kolonialisme, waarbij een praktijk die enkel in de periferie aanwezig was sinds het postkolonialisme ook deel uitmaakt van het centrum. De federale politie gedraagt zich dus tegenover bovenstaande bevolkingsgroepen als een buitenlandse bezettingsmacht in de wijken van Brussel.

Dergelijke analyse overstijgt mogelijke liberale kritieken op politiegeweld: het zijn niet enkele appels die de mand dreigen te verrotten, het is de mand die rot is en enkele appels proberen zich voor deze verrotting te behoeden. Tijdens het schrijven van deze tekst merkte ik ineens op dat de Engelse vertaling van “Brussel onder bezetting” een andere connotatie krijgt: Occupy Brussels. Zo zie je maar weer hoe de dialectische “negation of the negation” werkt. Vandaag oefent de politiemacht de controle over onze stad uit en is hier verzet tegen… Maar zal morgen onze stad een andere bezetting kennen, een democratische bezetting? En hoe kan daarna deze bezetting verdwijnen, of beter gezegd “inslapen”? Hierop zullen wij met zijn allen een antwoord moeten formuleren. Maar de tijd dringt, want in plaatsen zoals Irak en Palestina zien we de meest recente ontwikkeling op dit vlak: de privatisering van het monopolie op geweld. En dus worden de breuklijnen in onze wereld nog scherper gesteld.

Yuri De Belder is columnist. Zijn column Work in progress verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog.

Foto © Safiye Bingöl

http://sbinphotography.blogspot.be

Volg de columns op

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

One thought on “Work in progress // Brussel onder bezetting

  1. Wat een overtrokken en tendentieuze blog. Vooreerst poneert de blogger zonder blikken of blozen dat het gros van de Brusselse jongeren al met politiegeweld te maken heeft gehad. Wat laat hem toe dit zomaar gratuit te stellen? Het merendeel van de Brusselse jongeren komt niet in aanraking met de politie, noch van dichtbij, noch van veraf. En dat is maar een goede zaak ook. Tenzij de blogger over andere cijfers beschikt, die hij mij dan graag mag bezorgen, zegt het misschien meer over de kringen die hij frequenteert dan over de werkelijkheid. Sommige kringen zoeken immers maar al te graag de confrontatie met de ordediensten op.
    Komen er jongeren in aanvaring met de politie? U zult het mij niet horen ontkennen. Komen alle jongeren in Brussel in aanvaring met de politie? Ik dacht het niet, noch van dichtbij, noch van veraf. Ligt het enkel aan de politie dat jongeren in aanvaring komen met de ordediensten? Ook dat valt sterk te betwijfelen, daarvoor kan gemakkelijk een handvol oorzaken gevonden worden die elk op hun niveau zouden moeten aangepakt worden. Dat dit niet of onvoldoende gebeurt, kan men de politiediensten bezwaarlijk verwijten.
    Vervolgens wordt in de blog één incident aangegrepen om een veralgemening te maken naar een ganse groep (in casu de politiediensten). Stereotypering heet dat geloof ik. Of is dat begrip ook maar in één richting toepasbaar?
    Dat de blogger met gebrekkige kennis van zaken schrijft blijkt ook uit het door elkaar halen van de lokale en federale politie, deze laatste heeft immers niets met het aangehaalde incident te zien, en van het feit dat hij zomaar de overstap maakt van het beschreven incident naar de privatisering van het geweldsmonopolie in Irak en Palestina (van een gedachtekronkel gesproken).
    Maar dit betekent natuurlijk niet dat er geen problemen zijn waarover hij het volste recht heeft om te bloggen, maar dan liefst wel een beetje eerlijk…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s