Home

bleri-lleshi-studioschreverVolgens filosoof en jeugdwerker Bleri Lleshi zijn de sluiting van Ford in Genk, de focus op criminaliteit en gasboetes onderdelen van een fase van het kapitalisme waarin het neoliberaal denken een hoogtepunt bereikt. Dat betoogt hij in zijn nieuw boek ‘De neoliberale strafstaat’. “We gaan naar meer controle en repressie terwijl armoede niet aangepakt wordt. Het neoliberalisme hamert op de individuele verantwoordelijkheid en legt zo de schuld van problemen bij diegenen die net uitgesloten worden”, zegt Lleshi.

Waarom vond u het nodig om een boek over het neoliberalisme te schrijven?

Lleshi: “Er wordt veel over het neoliberalisme gesproken zonder een omschrijving en analyse. Mijn boek is een multidisciplinaire analyse van het neoliberalisme. Ik beschrijf de afbouw van de welvaartstaat met alles wat daarbij hoort zoals het sociale zekerheidsstelsel in combinatie met stappen naar een strafstaat. In een strafstaat is er meer controle en repressie op burgers, krijgen we meer camera’s in onze straten en strafmethoden zoals gas-boetes. Daarnaast is er steeds meer macht voor de 0,1 % rijken en multinationals die weinig of bijna geen belastingen betalen. Ik toon aan hoe hierdoor armoede en ongelijkheid niet aangepakt worden maar net erger worden.”

In verband met de macht van grote bedrijven noemt u Ford. U vindt het onaanvaardbaar dat een bedrijf winst maakt en toch een fabriek sluit om elders goedkoper te produceren. Maar is dat niet iets wat veel mensen al wisten?

Lleshi: “Het is onjuist om ervan uit te gaan dat veel mensen dit al weten. Mensen weten bijzonder weinig omdat ze geen context krijgen. Wat ik probeer uit te leggen in het boek is dat we in radicaal andere tijden zitten dan in de jaren ’50 of ’70. We leven in een tijd waarin politici bijzonder weinig te zeggen hebben. De vennootschapsbelasting is verlaagd, bedrijven bepalen zelf de regels en steeds meer openbare diensten worden geprivatiseerd. Winst gaat al lang niet meer terug naar het bedrijf en de werknemers, maar naar managers en aandeelhouders. Het bewijs is de 25 biljoen euro in fiscale paradijzen. Voor managers en aandeelhouders maakt het niets uit of de winst in Genk of in Spanje gemaakt wordt, in goede of slechte omstandigheden van arbeiders. Intussen laten we ons chanteren door grote bedrijven die dreigen om naar het buitenland te gaan. Ik hoop ook dat jullie in Limburg niet meer dezelfde fout maken als met Ford.”

Wat moet er volgens u dan gebeuren in Limburg?

Lleshi: “Als er nieuwe projecten komen voor werkgelegenheid dan moet het met andere en hardere afspraken gebeuren. Daarnaast investeren we best in projecten die vooral sociaal en duurzaam zijn, zoals in de zorgsector. Het kapitalisme deugt niet en we moeten naar een ander systeem. Dat kan niet plots, maar wel met georganiseerde stappen, met slimmere keuzes. Een economie volgens de noden en behoeften van de burgers en niet de winst van een kleine elite.”

Je plaatst het vertrek van Ford in dezelfde context als de gas-boetes. Waarom wou je dat doen?

Lleshi: “Ford laat zien hoe het economisch model van het neoliberalisme faalt en gas-boetes laten zien hoe het juridisch systeem in neoliberalisme faalt. Er waren voldoende wetten en regels maar ze wilden sneller kunnen straffen. Gas-boetes laten zien dat een strafstaat de essentiële regels van een democratie overtreedt door bijvoorbeeld de scheiding van de machten niet te respecteren. Gas-boetes problematiseren en criminaliseren mensen en bestraffen vooral de armen.”

Over justitie en politie zegt u dat er te weinig contact is tussen politie en jongeren. In Hasselt gaat de politie deze maand een zaalvoetbalwedstrijd spelen met jongeren van vooral Marokkaanse afkomst. Goed idee dus?

Lleshi: “Meer contact is altijd beter, zoals met een nabijheidspolitie bijvoorbeeld. Op die manier kunnen politieagenten de jongeren beter leren kennen en misschien ook beter begrijpen welke problemen ze hebben. De politie heeft ook een sociale rol. Maar niet alleen politieagenten begrijpen jongeren te weinig. Mensen in het algemeen zijn steeds minder tolerant voor jongeren. Sommige bouwen metershoge muren tegen het geluid van spelende kinderen of in buurten van scholen zoals in Asse en Lokeren.”

“Het toont aan dat niet de jongeren, maar wij, de ouderen, het probleem zijn. We moeten stoppen met jongeren te problematiseren. We zijn zelf ook kind en jong geweest. Ruimte is essentieel voor ieder van ons en zeker voor kinderen en jongeren om te spelen. Je mag mensen niet criminaliseren omdat ze ruimte nodig hebben. De openbare ruimte is voor de burgers. Die moeten we samen delen om te leren samenleven.”

Interview // Hasna Ankal
© Het Belang Van Limburg

Info boekvoorstellingen:
22 april in bibliotheek in Genk, om 20 uur
16 mei in het cultureel centrum in Hasselt, om 19u30

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s