Home

blerilleshi4_600Molenbeek is voor velen de gemeente van de no-go zones waar de politie niet durft te komen. De gemiddelde Vlaming is sterk overtuigd dat criminaliteit in Brussel (en zeker in Molenbeek) hoog is en blijft stijgen. Even graag geloven mensen dat die criminelen vooral ‘Marokkaanse jongeren’ zijn. Hoogtijd om die clichés te doorprikken.

“De mist rond criminaliteitscijfers is dankzij wetenschappelijk onderzoek opgetrokken. Nu staat vast dat overal in de westerse wereld de criminaliteit in de afgelopen tien jaar sterk is gedaald.”, zegt de Nederlandse criminoloog Jan Van Dijk. Van Dijk kreeg in 2012 de Stockholm Prize in Criminology ook wel de ‘Nobelprijs voor criminologie’ genoemd. De journalist van de Volkskrant die hem interviewde reageert verrast op zijn besluit. Want “de opvatting heerst dat criminaliteit juist toeneemt” vertolkt de journalist wat Jan en alleman ook denken.Helaas is het zo dat de bevolking van veel landen die daling onvoldoende beseft, mede als gevolg van sensationele berichtgeving in de media en door politici die op die angsten inspelen.” antwoordt van Dijk.

Bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk staat de criminaliteit op het laagste peil sinds 1981 en blijft ze verder dalen. En toch. Volgens recent onderzoek van Royal Statistical Society en King’s College London geloven bijna 60% van de Britten dat de criminaliteit niet aan het dalen is. 51% gelooft zelfs dat de criminaliteit aan het stijgen is.

Sinds 2000 kunnen we ook in België spreken over een daling van de criminaliteit.  Volgens de meest recente cijfers van de federale politie voor het jaar 2012 is er een daling van de criminaliteit met 3,5% in vergelijking met 2011. Deze daling is de sterkste van de afgelopen 8 jaar. In alle gewesten is er een daling van de criminaliteit. In Brussel zien we de sterkste daling met maar liefst -6,4%.

In 2012 is in Brussel diefstal en afpersing met 6,6% gedaald. Fysiek geweld -10,1%; schade aan eigendom -14,7% en drugs -19,2%. Anderzijds is er wel een toename van het aantal economische inbreuken en nieuwe fenomenen zoals metaaldiefstal, fraude en cybercriminaliteit.

De criminaliteit mag wel aan het dalen zijn in Brussel, dat is niet het geval voor de sociale en economische problemen. Om bij Molenbeek te blijven. In Molenbeek is het tweede hoogste werkloosheidscijfer in Brussel. 30% van de Molenbeekenaars heeft geen werk. Bij jongeren in Molenbeek is dat bijna 40%. 25% van de leerlingen in Molenbeek heeft leerachterstand. Terwijl meer dan 50% van de Molenbeekenaars recht heeft op een sociale woning telt de gemeente minder dan 10% sociale woningen.

Desondanks besloot de gemeentebestuur in Molenbeek om te besparen op sociale voorzieningen en 2 miljoen euro te investeren in nieuwe bewakingscamera’s. Hetzelfde is ook in Antwerpen aan de hand.  Molenbeeks burgemeester Françoise Schepmans en Antwerps burgemeester Bart De Wever geloven dat ‘geld voor camera’s niet verloren is’ – een bewering die op onderzoek noch cijfers steunt. Anderzijds toonde een studie van de Londonse politie aan dat slechts 1 op 1000 misdrijven werd opgelost dankzij camerabeelden. Volgens een recent onderzoek van het Expertisecentrum Maatschappelijke Veiligheid helpt camerabewaking op straat nauwelijks om het aantal misdrijven te doen dalen. “Gemeenten moeten goed nadenken voor ze camera’s zetten en geen foute verwachtingen koesteren”, raadt het expertisecentrum aan, maar hier hebben de politici geen oren naar.

Elke criminele daad in Brussel of waar dan ook is een teveel en onaanvaardbaar. Eerst en vooral voor de bewoners waar die daad plaatsvindt. De schietpartij in Molenbeek is geen fait divers en het is aan de politie en justitie om nu hun werk te doen. Het is ook goed als media over criminaliteit bericht, maar het is erg problematisch als dit sensationeel is en zonder context. Zoals nu het geval is.

Sensationele berichtgeving, inspelen op angst en een aantal persoonlijke verhalen gebruiken waar context en nuance volledig zoek zijn maakt dat negatieve beeldvorming in stand wordt gehouden en alleen maar verergert.

Een treffend voorbeeld hier is de opinie van (opnieuw een journalist) Riadh Bahri. ‘Ik hou van u, ik walg van u’, schrijft hij over Brussel in DS (07/01). Zijn liefde over Brussel is klaar in twee zinnen. De rest van zijn opinie gaat vooral over zijn walg. Van Brussel moet Bahri kotsen.

Beste Riadh, Brussel heeft veel problemen, maar als ik lees wat je schrijft dan ligt een groot deel van het probleem bij jezelf. “Ik brul in de wagen ‘kut Marokkaan’”, zeg je. Je vindt dat je gerust ‘kut Marokkaan” op tv mag zeggen en in de krant schrijven want ‘Laten we een kat, kat noemen’, zeg je. Ik heb een vraag voor je: vind je het ook even prima als iemand op tv en krant op alle gemak ‘vuile janet’ zegt? En als iemand dat zegt, ligt het probleem dan bij wie dit zegt of bij de ‘vuile janetten’?

Waarom wordt er bovendien van uit gegaan dat de daders van de schietpartij van Marokkaase origine waren? Hetzelfde gebeurde bij de moord Joe Van Holsbeeck. Getuigen, media, politie, parket en politici hadden het over ‘Marokkaanse jongeren’. De Marokkaanse gemeenschap moest zich verontschuldigen en dat hebben ze gedaan van politici zoals Fouad Ahidar tot imams. Een week later bleek dat de daders Poolse Romajongeren waren. Tot en met vandaag heeft de Marokkaanse gemeenschap van niemad verontschuldiging gekregen voor die valse stigmatiserende beschuldigingen.

Van Brussel en haar inwoners walg ik niet, integendeel. Wel van hen die verantwoordelijk zijn voor laffe criminele daden. Ik walg ook op media en politici die op angst en sensatie inspelen. Politici hebben beters te doen: zich inzetten voor Brussel en investeren in de leefbaarheid van alle stadsbewoners.

Bleri Lleshi is Brusselaar en politiek filosoof. In maart verschijnt zijn nieuw boek De neoliberale strafstaat (EPO)

https://www.facebook.com/NeoliberaleStrafstaat

https://blerilleshi.wordpress.com/

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

8 thoughts on “Criminaliteit: perceptie en werkelijkheid

    • Ja waarom lezen we deze cijfers niet in de krant?

      Vroeger zei men dat met statistiek alles kon bewezen worden. Het hangt af van de parameters en omschrijvingen die je gebruikt. Bv. de studie van de Londense politie waarbij ”slechts” 1 op 1000 misdrijven werd opgelost dankzij camerabeelden. Als er in London bv. überhaupt ”slechts” 2 op duizend misdrijven opgelost worden, dan is de uitslag bij een andere omschrijving van de statistiek dat in Londen 50% van de opgeloste misdrijven via cameara’s gebeurt.

      In de tijd dat ik statistiek studeerde, was er zoiets aan het opkomen dat je hogere statistiek kan noemen. Zodat zulke ridicule statistische uitslagen niet meer mogelijk zouden zijn. Echter wordt er tegenwoordig door allerlei pseudo-wetenschappers aan statistiek gedaan en tiert het misbruik weelderig. En ik zie het overal. Bij bijna elk statistisch cijfer kan ik (iedereen) een ”maar” bij zetten. En dat zou niet mogen.

      Wat iedereen voor zich kan doen, is een impressie maken van wat hij ziet en meemaakt. Maar dat mag natuurlijk niet als een statistisch cijfer voorgelegd worden. Bv. kan ik vanuit mijn impressies beamen wat Bleri zegt over een verlaagd crimaniliteitscijfer in Borgerhout. Zo’n 4 jaar nu bijna al wandel ik elke dag rond 6 of 7 uur in de ochtend, in de loop van de namiddag en in de avond in de straten van Borgerhout. Ik loop er niet alleen over de straat, maar ik kom ook in diverse winkels als Aldi of andere supermarkten, apothekers, allerlei cafés, slagers, viswinkels, bakkers enz.. Zowel bij allochtonen als autochtonen. Ik heb op die 4 jaar tijd nooit criminaliteit tegengekomen, meegemaakt of gezien. Ik voel me er ook helemaal niet onveilig. Ik kom er gewone en vriendelijke mensen tegen. En allochtonen zijn er vriendelijk tegen autochtonen en autochtonen tegen allochtonen. Eén keer heb ik een familiaal ruzietje op straat gezien. Dat is alles.

      Als ik dan hoor via radio of tv dat mensen met gelijkaardige impressies in het Brusselse (Molenbeek, St-Joost, Anderlecht) spreken over 1 maal per jaar aangevallen of beroofd te worden, dan zou je in het Antwerpse zelfs kunnen spreken over een ”sterk” verlaagd criminaliteitscijfer. Dit is geen statistiek, maar ik geloof er wel in want ik ondervind het zelf aan de lijve. Ik hoor Jan De Cock zeggen dat in Brussel het integratiebeleid faalt of dat er zelfs geen is. Misschien is het zo dat het integratiebeleid in Antwerpen niet faalt en moeten we dat onder ogen zien? Ik ben nooit een fan geweest van Patrick Janssens, maar ik denk dat hij toch gepoogd heeft om er iets aan te doen. Er is veel kritiek, maar misschien moeten we toch maar onderkennen dat hij resultaat gehad heeft. En zo te zien nog geen klein beetje resultaat. En Bart De Wever wil nog meer zijn best doen. Het is zeker niet allemaal populair wat hij wil doen, maar misschien moeten we hem toch de kans geven en zal later blijken dat er toch goede dingen gebeurd zijn? Om tot een goed resultaat te komen moet men ook maatregelen die men liever niet heeft kunnen accepteren. Populaire maatregelen en populisme is nooit een goede politiek. Een goed resultaat is hierbij zeker niet ondergeschikt belangrijk. En wat het resultaat op verlaagde criminaliteit betreft, lijkt Borgerhout mij inderdaad op een heel goede weg te zitten.

  1. Ikzelf walg helemaal niet van Brussel. Ze kan dan haar problemen hebben, wat alle grotere steden overigens met elkaar delen, maar dergelijks moet ook in haar context gezien worden, waarbij er toch vooral een groot probleem op sociaal economisch vlak heerst. Dat zich dat weerspiegelt in een bepaalde vorm van criminaliteit is een logische gevolgtrekking. Beleid speelt daar een cruciale rol, niet enkel locaal beleid overigens. Armoede en sociale ongelijkheid werkt nu eenmaal een vorm van criminaliteit in de hand, dit louter wijten aan de daders ervan is kortzichtig en onheus, als je daarbij dan nog etnische groepen daarop gaat categoriseren dan doe je heel veel mensen onrecht aan en ben je zelf een belangrijk onderdeel van het probleem. wie het nodig vind om een uitlating als ‘kut marrokaan’ te gebruiken, ongeacht in welke context dan ook, zo iemand verliest voor mij volledig alle geloofwaardigheid, getuigt van een totaal gebrek aan inzicht en nuancering en bovenal erg wansmakelijk dom.

    Wie grotere steden gewoon is en daarbij al eens van de gebruikelijke voorgekauwde toeristische routes afweek weet maar al te goed dat Brussel in vergelijking toch wel behoorlijk veilig is, wie dit tegenspreekt moet dringend eens een stap in de wereld zetten. Ik hou van Brussel, omdat Brussel vergeleken met Antwerpen toch meer mengeling vertoont, er is heel wat minder verzuring.

    Maar er is nog iets anders wat me tegen de borst stoot. Als ik dergelijke statistieken bekijk dan merk ik daarbij op dat men selectief te werk gaat bij het erkennen van misdrijven en alsdusdanig opnemen in de statistiek. Men gebruikt enkel die vormen van misdrijven die passen binnen het kader van de stelling die men wilt hard maken, andere vormen van misdrijven worden geheel genegeerd. Dit maakt dat dergelijke statistieken bijzonder subjectief zijn en bewust alsdusdanig gemanipuleerd worden om een stelling te bewijzen. Racisme en discriminatie is bijvoorbeeld een misdrijf, waarbij mensen weldegelijk schade berokkend wordt, en die maatschappelijk erg veel schade aanrichten, maar dergelijke daden worden ‘vergeten’. Enkel wat men op het conto van de doelgroep die men wenst te viseren kan schrijven worden opgenomen in de statistiek. Dat de criminaliteit in die zin daalt in Antwerpen, daar heb ik zo ernstige twijfels over. En het bestuur een kans geven ? die strategie hebben ze in de jaren dertig ook toegepast, moeten we weer dezelfde fouten maken ? Stigmatisering is geen maatregel die ik vind dat een kans dient te krijgen.
    Ik werk ook in Antwerpen, waaronder ook in Borgerhout, en ik ben wel al veel te veel in aanraking gekomen met conflicten: ik merk een zeer sterk groeiende stijging van racisme en onverdraagzaamheid en ik zie ook steeds meer tekenen dat daar op zijn minst een vorm van gedoogbeleid rond gevoerd lijkt te worden. Patrick Janssens maakte er al een zootje van, maar nu wordt het toch echt alarmerend.

    En dan heb ik het nog niet gehad over verkeersveiligheid en inbreuken erop. Als men dan toch statistieken wil aanhalen, dan zou men het aantal slachtoffers die daarbij gemaakt worden eens moeten vergelijken met andere misdrijven. Die verkeersmisdrijven worden dagdagelijks gepleegd door ‘deftige werkende vlamingen’ die er geen zier om geven anderen in levensgevaar te brengen. Overdreven snelheid, bellen tijdens het rijden, bumperkleven en ga zo maar door… maar dat is colleteral damage blijkbaar en die slachtoffers zijn het vermelden niet waard ?

    een vlaamse manager die aan 150 km/pu naar het werk vliegt terwijl hij zonodig op dat eigenlijkste moment echt wel moet telefoneren of zelfs sms-en en gaat bumperkleven omdat een ander zich toch wel ergerlijk verantwoordelijker gedraagt en daarvoor geen mensenlevens op het spel wil zetten, dan op het werk het niet al te nauw neemt met sociale wetgeving, mogelijks waar kan het ook niet te nauw neemt met milieuwetgeving omdat dat de winst toch wel vergroot, fraudeert, solicitanten discrimineert en zodoende hen ernstige schade berokkend, eventueel nog wat sexisme naar vrouwelijke ondergeschikten als hij daarmee weg geraakt. Menig crimineel vind ik een veel modalere burger, die kan zich op zijn minst nog beroepen op sociaal economische verzachtende omstandigheden, terwijl de manager zijn enige motivering egoïsme en winstbejag zijn. Laten we een kat, kat noemen.

    Neen statistieken is voor mensen die de moeite niet willen nemen om wat verder te kijken en deftig te analyseren, maar gewoon een kortzichtige subjectieve en gebrekkige optelling willen die een bekrompen vooringenomenheid moet bewijzen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s