Home

cover Brusselse jongeren. In de media worden ze veelal in één zin genoemd met problemen en criminaliteit. De jongeren zélf echter, worden hierover nooit aan het woord gelaten. Jongerenwerker en politiek filosoof Bleri Lleshi wil hier met het boek ‘Brieven uit Brussel’ verandering in brengen. Resultaat: 14 inspirerende verhalen over vooroordelen, taal, engagement en politiek.

“Toen ik in Vlaanderen mijn documentaire ‘Bxl stad zonder eigenaar’ vertoonde waarin Brusselse jongeren positieve dingen deden, geloofde het publiek niet dat dit Brusselse jongeren waren”, vertelt Bleri Lleshi. “Want die jongeren konden toch onmogelijk tweetalig zijn of hogere studies doen.” Volgens Lleshi is het hoog tijd dat mensen binnen en buiten Brussel de Brusselse jongeren leren kennen. Dat ze te weten komen wat hen bezig houdt, welke thema’s ze belangrijk vinden en hoe ze staan tegenover zaken zoals taal, religie, identiteit, engagement en politiek. “Want ze zijn inspirerend en bezitten zoveel potentieel. We mogen dit niet verloren laten gaan.”

Waarom heeft u gekozen voor brieven en geen gesprekken?

Bleri Lleshi: Omdat jongeren bij het schrijven van een brief een leerrijk proces doorlopen. Een brief schrijven vraagt discipline, geeft de jongeren tijd om na te denken over wat ze willen zeggen en tijd om te verifiëren of ze werkelijk staan achter de dingen die ze verkondigen. Ze leren omgaan met feedback, met afspraken en met deadlines. Ze leren omgaan met de aandacht wanneer hun brief gepubliceerd wordt. Via een gesprek is dit niet mogelijk.

Wat waren zaken waar de Brusselse jongeren van wakker lagen in de brieven?

Bleri Lleshi: Stereotiepen en vooroordelen over migratieachtergrond, religie en taal kwamen sterk in de brieven naar voor. Maar ook de uitdagingen voor een diverse samenleving, problemen zoals armoede en dakloosheid en mooie aanzetten over hoe het anders kan in het onderwijs of hoe solidariteit in de stad gedeeld kan worden.

Zijn er verhalen die u in het bijzonder hebben aangesproken?

Bleri Lleshi: Persoonlijk was ik echt onder de indruk van het niveau van de brieven. De jongeren hebben nagedacht over wat ze wilden schrijven en hebben dit vervolgens zeer mooi neergeschreven. De brief waarin Ibrahim Üçkuyulu vertelt over zijn bewuste keuze om zijn thuisstad Brussel te verlaten, vond ik interessant om lezen. Hij kiest ervoor om in Leuven te studeren en wil zo zijn stad vanuit een ander perspectief bekijken. Maar ook te weten komen hoe andere mensen naar zijn thuisstad kijken. De brief van Melat Nigussie vond ik ook prachtig. In haar brief toont ze heel eenvoudig aan waarom meertaligheid de toekomst is en ook jongeren met een migratieachtergrond de thuistaal moeten koesteren.

Heeft u door het lezen van deze brieven op een of andere manier nieuwe inzichten gekregen?

Bleri Lleshi: Ik vond het enorm interessant om te zien dat de jongeren eenzelfde thema vanuit een verschillende invalshoek benaderen. Zo nam de ene jongere het thema integratie, identiteit of vooroordelen zeer serieus op en de andere meer sarcastisch. Er was ook iemand die zich kritisch uitte voor de eigen gemeenschap en de jongeren zelf. Het lezen van deze brieven doet je beseffen dat ook jongeren heel veel vragen hebben. En dat ze erg bezig zijn met hun stad en de dingen die rondom hen gebeuren.

Kan u hier een voorbeeld van geven?

Bleri Lleshi: Zo heb je de Russische Stella Kozyreva die enorm veel nadenkt over haar eigen engagement in dit land. Maar ook over hoe ze telkens weer, door mensen van en buiten haar eigen gemeenschap, wordt benaderd op basis van haar afkomst en de taal die ze spreekt. Ze probeert een antwoord te vinden op hoe mensen naast hun eigen cultuur, ook andere culturen kunnen leren kennen en respecteren. En zo is er ook Jan Brumagne die vertelt over zijn besluit om zich als student aan de ULB in te schrijven om zich onder te dompelen in de Franstalige kant van de stad. Hij vertelt over hoe deze beslissing zijn blik opende en hem deed beseffen dat het beeld dat we hebben over Franstaligen meestal niet klopt. Hij ontdekte er tevens dat de Franstaligen, onder meer via immersieonderwijs, veel meer met tweetaligheid bezig zijn dan wij.

Is meer onderling contact volgens u een manier om tegen vooroordelen in te gaan?

Bleri Lleshi: Ik denk dat dat zeer belangrijk is. Maar om een gesprek met elkaar aan te kunnen gaan is er wel meer openheid nodig in een samenleving. En vandaag heeft onze samenleving geen gemeenschappelijk project. Om dat te begrijpen moeten we de situatie breder bekijken. Nergens anders is in de OESO-landen is de ongelijkheid binnen de arbeidsmarkt en het onderwijs zo groot als in Brussel. Mensen met een migratieachtergrond, laag- én hooggeschoold,  kunnen in veel verschillende beroepen nog steeds niet aan de slag. Journalisten, politici, leidinggevenden, ambtenaren met een migratieachtergrond kan je op een hand tellen. Willen we een gemeenschappelijk project realiseren dan moeten we armen en mensen met een migratieachtergrond sterker maken en hun situatie verbeteren.

Wordt er te weinig geïnvesteerd in de Brusselse jongeren?

Bleri Lleshi: De politici kunnen de problemen van onze samenleving in de huidige neoliberale context niet meer aanpakken. Wanneer er samenlevingsproblemen zijn proberen politici hun macht te legitimeren door nultolerantie in te roepen. Zo heb je vandaag in Antwerpen onder meer ook de ‘war on drugs’. Maar met dergelijke acties pak je de oorzaak van het probleem niet aan: dat in sommige wijken bijna 50 procent van de Brusselse jongeren werkloos is, dat 25 procent van de jongeren de school verlaat zonder diploma, en dat een derde van de jongeren opgroeit in armoede. Willen politici het probleem echt oplossen, dan moeten ze investeren in kwalitatief onderwijs, degelijke huisvesting, tewerkstelling en meer ruimte voor deze jongeren in de stad. Laten ze dat na, dan zal er niets wezenlijk veranderen. Alleen in de ogen van de mensen die de situatie van op een afstand bekijken is het probleem opgelost. Maar de jongeren hebben nog steeds geen perspectief.

En de media zijn een forum voor die politici?

Bleri Lleshi: Ja, politici zijn diegenen die het meest aan het woord komen in de media. Bovendien moeten de media steeds meer in de commerciële logica denken om te overleven. En criminaliteit is nu eenmaal een thema dat verkoopt. Mensen denken dat er meer criminaliteit is terwijl die sterk is gedaald overal in de Westerse landen en ook in België. De media hebben de neiging om alle  socio-economische en politieke problemen te culturaliseren. Armoede is geen probleem van religie, tewerkstelling ook niet. Neem Iqra, de nieuwe school in Borgerhout bijvoorbeeld. De Standaard zocht iemand die een mening had op de totstandkoming van die school. Ze belden naar iemand met migratieachtergrond én gedegen kennis over het onderwijs voor een reactie. Maar toen de persoon in kwestie vertelde dat die er positief tegenover stond, was De Standaard niet meer geïnteresseerd. Ze hebben dan maar een andere persoon gezocht die kritiek had. Hetzelfde zag je in het verleden ook wanneer het over seksisme ging. Toen kregen we artikels van drie columnisten van De Standaard, Joost Vandecasteele, Mia Doornaert en Luckas Vandertaelen, die de oorzaak legden bij de religie en cultuur van de jongeren. Nadia Fadil, die een andere analyse had, kreeg geen ruimte in de krant wegens ‘niet actueel’. Je hoort altijd dezelfde stemmen. De media laten de andere analyse niet aan bod.

Denkt u een groot publiek te bereiken met uw boek?

Bleri Lleshi: De talrijke positieve reacties doen me vermoeden dat de brieven al heel wat mensen hebben bereikt. ‘Brieven uit Brussel’ was initieel bedoeld voor mijn blog. Maar uiteindelijk werd er ook gedurende elf weken iedere donderdag een brief gepubliceerd in de krant De Morgen. Verschillende scholen lieten me in die periode weten dat ze iedere week de krant kochten om de brief te bespreken in de klas. Het boek is tweetalig, waarmee ik allereerst een statement wil maken, maar dus tevens zowel Nederlands- als Franstaligen tracht te bereiken. Het boek wordt nu bij middenveldorganisaties in Brussel en in alle Nederlandstalige scholen verspreid. Daar ben ik zeer blij mee. Nu hopen dat ze veel andere jongeren zullen inspireren.

Interview / Lisa Schouppe

Uit Zaman Vandaag 13/09/13

Brieven uit Brussel / Lettres de Bruxelles

http://epo.be/uitgeverij/boekinfo_boek.php?isbn=9789491297533

https://blerilleshi.wordpress.com/

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

One thought on “Interview in Zaman // Jonge Brusselaars schrijven over hun stad

  1. Een knap boekje. Ik heb het met veel plezier gelezen. De brieven van Natacha en Hannah vond ik zelf erg mooi.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s