Home

ted-bwatuOp een verjaardagsdrink belandde ik onwillig in een politiek debat. Al snel zou mijn feestelijke bui doorprikt worden.

Ik telde negen mensen rond de tafel en maakte in mijn hoofd een peiling. Statistisch gezien zouden drie op negen van mijn tafelgenoten een politieke voorkeur vertonen voor de grootste partij van ’t stad. Dat op zich vond ik geen probleem. In een democratisch land is het de norm dat ieder zijn politieke voorkeur mag hebben en die ook mag uiten. Wat ik echter vreesde, waren de mogelijke xenofobische uitspraken. Enkele minuten later hoorde ik aan onze tafel: “Ik heb voor het N-VA gestemd, omdat ik alle vreemdelingen en illegalen buiten wil. Ze komen hier om te profiteren”, waarop de anderen reageerden: “Groot gelijk. Inderdaad. De nagel op de kop”, gevolgd door twee seconden nare stilte en 16 ogen naar mij gericht. Om dan toch de stilte te doorbreken “Ted, je moet het niet verkeerd opnemen, maar ze heeft eigenlijk een beetje gelijk. Maar ik stem wel voor links” Ik heb de slachtofferrol nooit aangenomen, ik voelde me dus niet aangesproken. Wel was ik verrast door de bekrompenheid van deze gedachte.

Dit debat gaf me een voorsmaakje van het heersende klimaat van onze maatschappij, waarin alles wat verkeerd loopt de schuld is van de andere. De politiek zou acties kunnen ondernemen om dit klimaat tegen te gaan en een harmonieus bewustzijn te ontwikkelen waarin het belang voor eigen identiteit en cultuur niet gepaard gaat met het verwerpen en kleineren van andere culturen. Helaas duiken er andere beleidsvoorstellen op zoals de vreemdelingentaks. Ja, want de profiteurs, die moeten meer betalen. Europa heeft ons hiervoor op de vinger moeten tikken. “De Europese wetgeving verbiedt discriminatie op de grond van nationaliteit.”, zei eurocommissaris Viviane Reding. Maar deze eerste les zou Homans niet tegenhouden.

Oprah Winfrey is een mislukkeling

De zeer succesvolle Amerikaanse mediamogul Oprah Winfrey deelde voorbije week met de wereld dat ze met racisme geconfronteerd werd in een handtassenwinkel in Zwitserland. Volgens de theorie van Homans zou de Afro-Amerikaanse miljardair een mislukkeling zijn omdat ze over het verboden R-woord sprak.

Homans beweerde in De Standaard dat racisme vooral als excuus wordt gebruikt voor persoonlijke mislukkingen. Schepen van diversiteit en integratie vindt racisme geen gruwel en een relatief begrip. Profiteur is een relatief begrip. Ben ik een profiteur? Omdat ik gebruik heb gemaakt van een systeem, dat me de kans gaf een hogere opleiding te volgen zonder daarvoor duizenden euro’s of dollars te moeten betalen? Het is niet omdat men zich nooit in een bepaalde positie heeft bevonden dat die positie onwerkelijk is. Om een breder beeld te geven aan een publiek debat, moeten we erin slagen situaties te herkennen vanuit een andere positie dan de onze.

Wat ik betreur, is dat in het Vlaanderen van de 21ste eeuw racisme blijkbaar publiekelijk aanvaard wordt. Het is geen probleem om racistische uitspraken te doen, want we mogen toch wel kritisch blijven. En neen, racisme is geen wit privilege. Het moet inderdaad langs beide kanten worden aangepakt. Onder de diverse minderheden bestaat er ook een gebrek aan samenwerking en teveel wantrouwen. Ook is racisme noch een zaak van rechts noch van links. Verschillende critici spraken de laatste dagen over de morele superioriteit van links ivm het thema racisme en hoe hun politiek correcte uitspraken dit thema hebben verergerd. Selectieve amnesie noem ik dat. Alsof we de laatste decennia niet gematraqueerd werden met populistische uitspraken en slogans als ‘eigen volk eerst’ en ‘terug naar eigen land’, maar ‘Ceci n’est pas du racisme’. Wat ik verwijt aan de toenmalige politieke figuren is dat ze de oppervlakkige kenmerken van racisme fervent hebben bevochten, maar het latente racisme mee hebben bevorderd.

De onpartijdige waarnemer

Docent Kevin Absilis schreef in De Morgen (23/08): “Voor wie er zijn ogen niet voor sluit, is discriminatie op basis van huidskleur of etnische afkomst dagelijkse prik in Vlaanderen.” Het is onrechtvaardig dat je kansen tot ontplooiing op het gebied van onderwijs, arbeidsmarkt of huisvesting je worden ontnomen op basis van je naam of huidskleur. Daarom is het belangrijk hierover te durven spreken zodat we recht doen aan art. 1 van de Universele Mensenrechten: ‘Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren’.

Het is belangrijk dat stemmen zoals de mijne zich vaker laten horen, want we krijgen constant één zijde van het verhaal te horen. Onder de minderheden vind je niet enkel Syriëstrijders, moslimextremisten of leden van straatbenden. Je vindt er voornamelijk talentvolle personen, die een bijdrage willen leveren aan een leefbare en tolerante samenleving.

Ik beschouw mezelf als een pure optimist en heb er het volste vertrouwen in dat ik binnen enkele jaren geen opiniestukken meer zal moeten schrijven over het al dan niet bestaan van racisme. Vandaag kan ik enkel vaststellen dat racisme geen fantoomziekte is, maar een maatschappelijk probleem.

Ted Bwatu

© foto Diego Franssens

Lees ook:

https://blerilleshi.wordpress.com/2013/04/15/wij-zij-a/

https://blerilleshi.wordpress.com/2013/05/05/interview-ted-bwatu-in-de-morgen-ik-geloof-niet-in-angst/

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

Twitter @blerilleshi

One thought on “Het gevaar van een eenzijdig verhaal

  1. We zouden een hele stap verder staan als we de slogan “iedereen is gelijk” uit onze hersens zouden bannen. Dat werkt in onze brein zonder dat we het weten als een contradictio in terminis want iedereen en gelijk zijn 2 dingen die niet samengaan. Iedereen is anders en dus ongelijk. In het Nederlands vertaalt men een contradictio in terminis ergens “een tegenstelling zonder het welke niets is”. Over dat laatste gaat het. Je kan gewoon niet verder als je daarvan uitgaat. Dus probeer “iedereen is gelijk” volledig te bannen en te vervangen door “alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren” of iets dergelijks en heel wat frustraties zullen verdwijnen. Vooral mensen die racistisch voelen zullen dan heel anders gaan voelen dan wat ze tot dan toe gedaan hebben. Hun brein zal niet meer in natuurlijke opstand komen en ze zullen op een heel andere manier beginnen voelen, denken en doen. Het bewustzijn van het individu (en uiteindelijk van de maatschappij) zou op een veel menselijker niveau komen en racisme zal weg-ebben. Het zal een lang proces zijn, maar toch de moeite waard. Ik zou zeggen: begin er aan. We hebben er Europa echt niet voor nodig. En eigenlijk kunnen we dat alleen maar zelf doen. Want ook al verbiedt Europa of gelijk wie sommige dingen, wat in je hersens zit zullen ze er niet uithalen. Dus ban die slogan “iedereen is gelijk” uit je hersens en verander dat in iets wat uitgedokterd is tot wat nu de Verklaring van de Universele Mensenrechten is.

    Ik ben ook een positief denker en kan me niet indenken dat er mensen zijn die voor NVA stemmen omdat ze alle vreemdelingen en illegalen buiten willen. En dat er aan een tafeltje van 9 er zo een aantal zouden zitten, lijkt me als je de regels van de hogere statistiek toepast totaal onmogelijk. Er is ook geen enkele reden om voor NVA te stemmen als je alle vreemdelingen en illegalen buiten wil want dat wil NVA ook niet.

    Wat Oprah Winfrey betreft, heb ik gelezen dat de manier waarop de handtassen-affaire eigenlijk geen zaak van zwart of wit was. Blijkbaar was dat een tegenstelling in de manier van shoppen van Amerikanen en Europeanen, om het “anders zijn” op continentale wijze te benoemen. Men zou dat ook racisme kunnen noemen, maar als beide partijen in dit geval in hun brein gezeten had dat ieder ander mens verschillend (ongelijk) is en doet, dan was het voorval wellicht niet gebeurd. En dan was er geen sprake van racisme.

    Ik denk dat de Standaard (of Liesbeth Homans) wel erg dichterlijk overdreven heeft als ze in het bewuste interview beweert dat racisme vooral als een excuus voor persoonlijke mislukking gebruikt wordt. Maar ik denk dat de klemtoon op “vooral” moet gelegd worden en dan versta ik de uitspraak beter (het betekent dan dat dat een groter probleem is). Immers heeft ze in dezelfde context gezegd dat racisme een relatief begrip is. En daar wil ze mee zeggen dat racisme voor iedereen wel een andere invulling heeft (en dat is normaal want iedereen is verschillend, denkt anders en interpreteert anders). Daar heeft ze alleszins gelijk mee. En racisme in de betekenis van dat alle mensen niet vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren zouden worden, zie ik toch wel weinig in de maatschappij. En ik kom veel in de maatschappij en heb er veel voeling mee.

    Wantrouwen is er altijd tussen mensen en dat heeft niets met racisme te maken. Dat heeft te maken met zelfverdediging. En wat je geeft, krijg je. Dat is al zolang wij weten. Als een mens(engroep) vertrouwen geeft dan krijgt hij dat terug. En dit duurt echt niet lang. Dat kan bij een mens zelfs in een fractie van een minuut gebeuren.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s