Home

amina belorfWie is deze vrouw? Recht tegenover mij in Brussel Centraal. Ik eet een broodje, zij drinkt bier. Ik begin aan mijn werkdag, zij heeft geen dagen. Geen plek die haar rust biedt, geen ogen waarin ze kijkt of hand die haar vertrouwen schenkt. Aan handen nochtans geen gebrek. Security die haar hardhandig wakker schudt, politie in burger die haar aanmaant zich gedeisd te houden wanneer ze wat luidruchtig om een vuurtje vraagt. Met haar eigen handen helpt ze zichzelf recht en gaat wat verder op een leuning zitten. Ze praat tegen zichzelf. Misschien is ze eenzaam.

Ik kijk nog steeds. Ze maakt geen oogcontact. De uitgerafelde trui – die even gezellig als thuis had moeten zijn – heeft ze binnenstebuiten aangetrokken. De loshangende draadjes verraden het zenuwachtig gefriemel van doelloze minuten die leeg en aangevreten staan te bedelen om een nieuwe dag. Met gaten in haar schoenen als enige houvast zoekt ze op de grond naar grip.

Waar is ons begrip? Mijn begrip? Er zijn genoeg mogelijkheden, talloze alternatieven en een handvol oplossingen. Maar ik heb geen grip. Liefst had ik niet geweten van mijn aanwezigheid in deze vacuüm gezogen ruimte waar lucht happen het lichaam doet stuipen. Ontwricht in de chaos van vertrekken en aankomen. De mensenzee kijkt niet eens om. Er is nog een trein te halen, een krant te kopen of een hond te aaien. Maar deze vrouw verdient geen aai. Ze ziet er vuil en verwaarloosd uit, ze drinkt bier om tien uur ‘s morgens en smeekt regelmatig om een sigaret. Ze noemen haar dakloos en degraderen haar zo tot een ‘minder mens’. Hardvochtig, barbaars en inhumaan. Zo moet het leven voor haar voelen. Haar ogen zijn troosteloos, in haar lijf zit een tristesse die je enkel op begrafenissen ziet. Alle initiatieven, mijn enthousiaste inzet om vrijwillig een steentje bij te dragen of mijn studies maatschappelijk werk? Niets. Ik voel me nietig. Mijn broodje smaakt me niet meer.

Ik lees haar verhaal langs krantenkoppen. Iemand ‘trekt aan de alarmbel’, maar ‘we kunnen niet voor iedereen goed doen’. Echt niet? Hoe moet ik het aanpakken als ik straks zelf een maatschappelijk werkster ben? Mag ik ook na vijf uur deze vrouw helpen of moet ik mijn trein halen? We geven een beetje maar het mag niet ten koste gaan van onszelf. Mag ze met haar OCMW–geld een flatscreen kopen om erbij te horen? Mengt de hulpverlener werk met privé als hij tot over zijn bureau naar de cliënt leunt? Hij heeft het beslist anders geleerd. We bieden hulp tot op een zekere grens en hebben het individueel schuldmodel als joker achter de hand. We leren op verschillende manieren naar armoede kijken maar het maatschappelijk schuldmodel vinden we een brug te ver. Want wij hebben een dak boven ons hoofd. Hebben eten en wat geld. We hebben vriendschap en liefde. Dus waarom zouden we te ingewikkeld beginnen denken?

Armoede kent vele gedaantes. Zoals bij die Irakese chirurg met 15 jaar ervaring in zijn thuisland. Hij kwam uit pure wanhoop de Antwerpse organisatie binnengestapt waar ik stage liep, we konden hem enkel doorverwijzen naar de bevoegde instanties. Ik ervoer een intense onmacht die ik tot dagen nadien nergens kwijt kon. Ik gaf hem al mijn eten en een kop thee. Ik ging naast hem zitten en luisterde naar zijn verhaal. Hij trilde op zijn benen en kon niet meer praten. Hij kon enkel huilen omdat hij zich wilde wassen. Hij voelde zich vuil en vergeten. Twee weken eerder was hij uit zijn studio gezet omdat hij de huur niet kon betalen. Hij nam dan maar de benen, want zonder papieren moet je niet op de politie zitten wachten. Hij sliep in het park, maar werd ziek van de regen en schoof zijn eergevoel aan de kant. Dapper, die profiteur.

Die dag schreef ik volgende woorden: “We geven als hulpverleners mensen hoop, maar ontnemen hen die op hetzelfde moment. We krijgen enthousiasme, motivatie en levenslust over ons heen, maar ook kwaadheid, radeloosheid en verdriet.

Ik heb het gevoel dat we altijd onderweg zijn. We hebben geen rustpunt, geen ankerpunt, geen thuis. We strijden dagelijks om de hoop levend te houden. We vechten dagelijks om het voedsel verkocht te krijgen, om onze ideeën, rapporten, analyses en evaluaties aan de man te brengen.

Wanneer stopt het? Wanneer is een minderheid evenwaardig aan een meerderheid? Hoe kunnen de lacunes in de wetgeving weggewerkt worden? Wanneer komt de erkenning er vanuit het beleid? Wanneer wordt elke stem gehoord? Wanneer krijgen zij het recht om de ruimte in te nemen die ze verdienen in te nemen?

Als hulpverlener lijken we dagelijks te moeten vechten tegen de bierkaai, we botsen tegen muren, keren om, struikelen en staan dan weer op. Het is uithuilen en terugvechten. Want dit gevecht is nog niet gestreden. Nu niet, nooit niet..”

Armoede loopt van mijn ervaring als hulpverlener, via een observatie in een treinstation tot bij mijn vader. Hij groeide op als wees en werkte elke dag nog net de dood van zijn gezicht. Arm zijn is een dure erfenis.

Ook u, mevrouw Homans met de ‘Speedy Pass’: arm van geest maar rijk van positie. Moet een ‘Speedy Pass’  niet bestemd zijn voor mensen met haast? Zij die zonder papieren al helemaal geen werk zullen vinden? Vier maanden na uw vreemdelingentaks stik ik nog steeds binnen uw norm.

Ik zie een vrouw op een vloer in zichzelf in een station in een straat zonder einde. Dood spoor. En ik moet een trein halen.

Amina Belorf is columniste. Haar column In licht verzet verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog.

Volg de columns op

https://blerilleshi.wordpress.com/

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

3 thoughts on “In licht verzet // Elke dag de dood afschudden

  1. Tijdens ‘t lezen van jouw beschrijving over ‘daklozen’ en ‘mensen in armoede’ kreeg ik ‘t koud van binnen, zo koud… de kilte van onze samenleving wordt hierin weerspiegeld.
    Ijdele hoop dat zij die in deze zaken beleidsbeslissingen nemen, dit artikel lezen, zich hiervoor open stellen en zich de vraag zouden stellen ‘zijn ‘t de mensen of de centen die van wezenlijk belang zijn’ ??

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s