Home


Onderwijs is een basisrecht voor elk kind, tenminste dat is wat we geleerd hebben te geloven. In werkelijkheid is het echter een ander verhaal. Als Antwerpse met een Marokkaanse achtergrond zie ik teveel kinderen die door de mazen van het net glippen. Kinderen die juist meer hulp nodig hebben, worden in de steek gelaten. Een gemiste kans voor de maatschappij als je het mij vraagt, want er zit veel potentieel in deze jongeren.

Bijvoorbeeld, het verhaal van mijn jongere broers. Op  zesjarige leeftijd kregen ze het advies om naar het buitengewoon onderwijs (BuO) te gaan omdat ze een achterstand hadden in hun communicatieve vaardigheden. Het zijn tweelingen, de ene moest naar type 1 de andere naar type 7. Type 1 is voor kinderen met een lichte mentale handicap waar een overstap naar het gewoon onderwijs zeer uitzonderlijk is terwijl type 7 voor kinderen is met een leerstoornis.

Ik heb mijn ouders nog nooit zo kwaad gezien. Ze vonden de beslissing voorbarig omdat mijn broers nog zo jong waren. Mijn ouders besloten om mijn broers in het gewoon onderwijs te houden. Zes jaar later zitten beide mijn broers nog steeds in het gewoon onderwijs en komen ze thuis met bovengemiddelde resultaten. Mijn ouders daarentegen hebben hun vertrouwen in het CLB verloren. Ik trouwens ook.

Als student op de Universiteit Antwerpen kom ik verschillende mensen tegen die een soortgelijke ervaring hadden met het buitengewoon onderwijs. Het lijkt alsof kinderen in armoede of met een bepaalde socio-culturele achtergrond gedoemd zijn om verwezen te worden naar het BuO. Kinderrechtencommisaris Bruno Van Obbergen bevestigde mijn vermoeden. Het selectiemechanisme dat nu gehanteerd wordt om jonge kinderen naar het BuO te sturen, heeft niets te maken met het doel van het BuO. Zelfs minister  Pascal Smet bevestigde vorig jaar dat  1 op 4 kansarme kinderen in het BuO zitten ondanks dat ze maar 5% van de bevolking uitmaken, en dat ook allochtone kinderen er oververtegenwoordigd zijn.

Om te begrijpen waarom zoveel kinderen onterecht naar het BuO worden gestuurd moet je de doorverwijzingsprocedure analyseren. In die procedure zijn er verschillende knelpunten. Het eerste knelpunt is de informatie die het CLB van de leerkracht krijgt; die is vaak inaccuraat en onvolledig. Is het niet de communicatieve ruis dan zal het verschil in referentiekader van de leerkracht wel zorgen voor problemen. In een stad als Antwerpen waar 56% van de leerlingen in het lager onderwijs buitenlandse roots heeft, is het belangrijk dat de leerkrachten van morgen (en vandaag) zich kunnen verplaatsen in hun leerlingen.

Het tweede knelpunt is naar mijn mening dat er geen of onvoldoende rekening wordt gehouden met de thuissituatie. Met als gevolg dat er geen verschil wordt gemaakt tussen kansarme en niet kansarme kinderen of tussen autochtone en allochtone kinderen. Mijn ouders werden pas op het einde van de procedure gecontacteerd, ze werden niet geraadpleegd en enkel gevraagd om het advies van het CLB aan te horen. Er werd hun niet gevraagd om hun situatie uit doeken te doen of wat zij ervan vonden. Het CLB kwam bij ons thuis met een (onnodige) tolk en in onze salon werd ons doodleuk verteld dat mijn broers al op 6-jarige leeftijd geen toekomst meer hadden in het gewoon onderwijs.

Wat mijn broers de das had omgedaan was hun taalachterstand. Veel allochtone kinderen worden om die reden in het BuO geplaatst. Door het gebrek aan context bij CLB mewerkers worden er oneerlijke en weinig zinvolle diagnostieken gebruikt om kinderen te testen. De huidige verbale IQ testen benadelen kinderen die thuis geen Nederlands praten. Mijn broers hadden op hun 6de jaar een beperkte Nederlandse woordenschat, maar ze spraken wel een tweede taal. En dat Nederlands komt uiteindelijk wel goed, maar je moet het een kans geven en vooral tijd. Iets wat binnen het onderwijs blijkbaar niet langer mogelijk is en opgelost wordt door outsourcing naar het buitengewoon onderwijs.

“Everybody is a genius but if you judge a fish by its ability to climb a tree it will live its whole life believing that it is stupid”, aldus Einstein, die ironisch genoeg ook pas op zijn vier jaar is beginnen spreken.

Door een kind onterecht in het buitengewoon onderwijs te plaatsen enkel en alleen omdat het kansarm en/of allochtoon is, veroordeel je veel kinderen tot het lot van een werk- en diplomaloze jongere. Als we naar de huidige cijfers in Antwerpen kijken dan zien we dat  1 op 5 Antwerpenaren in de armoede leeft.

Gelijkheid is niet enkel iedereen gelijke kansen geven maar ook gelijke middelen. We moeten op tijd investeren in de zwakke leerlingen die iets meer tijd nodig hebben, maar die er wel zullen geraken mits degelijke ondersteuning. Ik geloof dat we kinderen meer tijd moet gunnen, zoals mijn broers bijvoorbeeld. Het is goed gekomen.  En misschien als laatste, maar toch wel belangrijk, er moet meer geïnvesteerd worden in leerkrachten zodat ze kunnen omgaan met diversiteit in onze scholen. We moeten beseffen dat het lot van vele kinderen schuilt in dat ene advies.

Rihab Hajjaji is 21 en studeert Toegepaste Economische Wetenschappen

Ben je tussen 16 en 26 jaar en woon/werk/studeer je in Antwerpen? Mail je brief naar brievenuitantwerpen@gmail.com Wie weet wordt hij gepubliceerd op de blog van Bleri Lleshi.

:::: Liever niets door Vincent Van Meenen ::::::

https://blerilleshi.wordpress.com/2013/03/19/liever-niets/

:::: Ik stik binnen uw norm door Amina Belorf ::::

https://blerilleshi.wordpress.com/2013/03/12/ik-stik-binnen-uw-norm/

:::: Over patsers en armoede door Nicolas Cosson ::::::

https://blerilleshi.wordpress.com/2013/03/06/over-patsers-en-armoede/

Volg de reeks Brieven uit Antwerpen op

https://blerilleshi.wordpress.com/

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

Twitter @blerilleshi

14 thoughts on “Outsourcing naar het buitengewoon onderwijs

  1. Ik herken de situatie, met 2 witte pleegkinderen die uit een kansarm milieu kwamen. Ik spreek over 40 jaar geleden. Ik had gehoopt dat het ondertussen beter zou gaan, maar blijkbaar niet dus..

  2. Ik snap wel niet goed waarom je stelt dat buso een minderwaardige onderwijsvorm is. Taalachterstand is nu eenmaal een belangrijk criterium en buso kan hier beter mee omgaan. Het lijkt mij gewoon slechter om mensen in gewoon onderwijs te laten meedraaien en daar door hun taalachterstand niet mee te kunnen. Onderwijs speelt op die achterstand in door hen in buso meer tijd te geven. Dat lijkt mij op zich geen slechte oplossing. Je kunt moeilijk van zwaar belaste leraars verwachten dat zij elke leerling opzij nemen in gewoon onderwijs. Zij hebben gewoon die tijd niet. Het lijkt mij ook niet wenselijk leerplannen vaarwel te zeggen omdat bepaalde bevolkingsgroepen het Nederlands onvoldoende machtig zijn. Misschien schuilt de echte oplossing is taalcursussen zodat de leerlingen wel meekunnen, of dat etnisch marokkaanse gezinnen nu eenmaal aanvaarden dat de voertaal in Vlaanderen Nederlands is…

  3. Ik ken een aantal leerkrachten in het buso, en die zeggen dat schrijnend is hoeveel kinderen daar zitten omdat ze taalachterstand hebben omdat ze thuis een andere taal hebben, en voor de rest is er geen stoornis bij deze kinderen. Vaak worden deze kinderen in Buso niet voldoende uitgedaagd omdat hun capaciteiten hoger liggen, hierdoor wordt het voor deze kinderen heel moeilijk om terug naar het reguliere onderwijs te gaan. Er is niets mis met buso helemaal niet, maar de kinderen moeten er wel op hun plaats zitten.

  4. Dit geeft duidelijk aan dat er een probleem is met ons huidig schoolsysteem. Om te vermijden dat waardevol talent te snel naar het bijzonder onderwijs wordt doorverwezen, lijkt het mij interessant om nog eens terug te kijken naar de discussie over het stimuleren van kleuteronderwijs bij allochtonen. Een groot deel van de taalachterstand zou hier weggewerkt kunnen worden, aldus Leona Detiège. Dit houdt natuurlijk ook in dat er voldoende plaats moet zijn in kleuterscholen.

    Verder lijkt het mij ook nodig om te werken aan interculturele vaardigheden op school. Het is niet normaal dat ouders (ook al spreken ze de taal niet) niet intensief betrokken worden bij beslissingen die genomen worden m.b.t. hun kinderen. Er dient ook meer begrip en inzicht te komen bij leerkrachten betreffende de specifieke situatie van allochtone kinderen. Dit zou meer naar voren kunnen komen in de leerkrachtenopleiding.

  5. Tijdelijk bijzonder onderwijs is misschien ook niet zo slecht, vroeger had dat wel een slechte reputatie maar nu? Ben zelf dyslectisch en was in het Frans opgevoed maar ben ook door de mazen van het net gepasseerd. Ik was gewoon creatief genoeg om mijn plan te trekken maar voor hetzelfde geld was ik met deze dubbele achterstand ook in beroeps beland en had ik geen universitair diploma gehaald. Daarbij Einstein was ook dyslectisch… werken aan u taalachterstand is geen oneer. En als je dat in een kleine groep en begeleid door professionelen kunt doen waarom niet? Ik wens geen enkel kind mijn netelige lagere schoolcarrière toe…

  6. Als leerkracht in het middelbaar onderwijs ga ik volledig akkoord met wat Rihab zegt. Leerkrachten hebben helaas veel vooroordelen en die zijn zelden op juiste feiten gebaseerd. Een leerling die slecht Nederlands zou praten wordt vaak te weinig getest (soms 1 test per rapport) om daar een duidelijk beeld op te krijgen. Is het trouwens zo dat alleen bij allochtone leerlingen het Nederlands zwak is? Ik werk ook met studenten uit Hoge Scholen en Universiteiten. Hun taalniveau is ook niet alles. Laten we dan aub eerlijk zijn.
    Rihab, bedankt voor de eerlijkheid in je artikel!

  7. Grotendeels terechte analyse, maar bronnencheck aub – welk CLB gebruikt anno 2013 nog verbale IQ-testen?

  8. Pingback: Muziek toont de weg | Bleri Lleshi's Blog

  9. Pingback: Wij – Zij = A | Bleri Lleshi's Blog

  10. Pingback: Mijn park is wel mijn tuin | Bleri Lleshi's Blog

  11. Pingback: Waarom ik mij (nog) niet wil integreren | Bleri Lleshi's Blog

  12. Pingback: Jonge mensen met goesting | Bleri Lleshi's Blog

  13. Pingback: Aetas Nova | Bleri Lleshi's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s