Home

yassine-channoufAls men mij ooit zou vragen om de geschiedenis van de mensheid in één zin samen te vatten, dan zou mijn poging zo eindigen: “De geschiedenis van de mensheid is een cyclus waarbij telkens een andere elite regeert over een groep mensen met als raison d’être de strijd tegen iets of iemand”.

Romeinen tegen Carthago, Spartanen tegen Athene, Grieken tegen de Perzen, de goede christenen tegen de Katharen en andere ketters.

Daar stopte het niet. De Verlichting bracht geen einde aan de nood aan een ‘vijand’. Vorige eeuw streden de communisten tegen de kapitalisten en omgekeerd. In West-Europa streed men tegen het fascisme terwijl in de derde wereld de leiders, zelfs na onafhankelijkheid, er een discours op na hielden dat bol stond van de strijd tegen het kolonialisme.

Nadat het einde van de geschiedenis werd voorspeld en de Muur viel, besloot men ineens de strijd tegen het “terrorisme” te intensifiëren. Die strijd begon veel vroeger dan 9/11. Het begin ervan viel samen met de reapproachment tussen “het communisme” in de Sovjet-Unie van Gorbatsjov en de “kapitalisten” in Reagan’s tijd.

Vechten tegen een idee of concept lijkt veel efficiënter voor de public relations dan vechten tegen een zichtbare vijand die menselijke trekjes heeft, in het tijdperk van moderne communicatie. Daarom veranderde de focus van die strijd. Tegenwoordig heeft de “vijand” zelden een gezicht.

En toch, wie durft er zich hier tegen te verzetten? Na 9/11 durfde één congresvrouw een kanttekening bij maken bij ‘the American war on terror’. Haar naam is Barbara Lee. Zij werd geterroriseerd en herhaaldelijk met de dood bedreigd omdat ze tegen de strijd tegen het terrorisme was. Zucht. Als je nu zou lezen wat ze toen zei, dan zou geen enkele gezonde geest daar bedenkingen bij maken.

In ons (mag ik nog ons zeggen?) Antwerpen is het niet anders. De huidige burgemeester kondigde niet zo lang geleden een ‘war on drugs’ aan. ‘Drugs’ symboliseert niet enkel hét spul, maar alles daarrond zoals de overlast die erbij komt, de financiering ervan, de families die daaronder gebukt gaan, etc. Drugs are bad, net zoals terrorisme. Wie durft er naar voren komen en zeggen dat hij tegen de oorlog tegen drugs is? Je moet wel gek zijn om dat te stellen want je bent sowieso in het defensief. Daarom is het nog wachten op onze Barbara Lee.

Binnen de sociale wetenschappen bestaan er de volgende twee concepten ‘just and unjust wars’. De brave academicus komt soms aandraven met het mantra: just wars worden op een unjust way gevoerd. De leider heeft hier geen boodschap aan. Hij (want de leider is bijna per definitie een man) kent zich legitimiteit toe omdat hij de strijd leidt tegen X, en daarbij vraagt hij om volledige compliciteit bij de onderdanen. De meeste gehoorzamen braafjes. Want wat is erger dan drugs, of terrorisme, of het communisme, of X?

Compliciteit en geduld zijn het prijskaartje dat aan die strijd hangt. En wij betalen zodat hij kan winnen. We geven ‘iets’ van onze verworven vrijheden weg, maar dat, rest assured, dient enkel om ons te beschermen tegen een nog groter kwaad. Denk maar aan The Patriot Act. Of de verlichte ideeën van Herman Dams die stelt dat mensen met een bepaald profiel schuldig zijn tot het tegendeel wordt bewezen.

Strijdvaardigheid kan nochtans een goede eigenschap zijn indien het aangewend wordt om een ‘nuttige’ strijd te leveren. Blijkbaar is de strijd tegen miljoenenfraude, speculatie, en het onmenselijke kapitalisme niet echt een prioriteit van onze strijdlustige leiders. Hoewel die fenomenen veel meer slachtoffers hebben gemaakt dan het wereldwijd terrorisme en vaak de voedingsbodem is voor de daden van die ‘terroristen’.

Maar het is te makkelijk om de schuld louter en alleen bij onze leiders te leggen. Er is een democratisch deficit want onze leiders genieten van democratische legitimiteit, en hebben hun beleid dus kunnen verkopen aan de bevolking. Dat deficit heeft niet zozeer te maken met de instellingen zelf, maar ook met de geestesgesteldheid van het volk. Uiteindelijk kijken wij passief toe, vaak juichen we zelfs mee, en aanschouwen we hoe dit zich allemaal voor onze ogen afspeelt.

Een jongeman die wordt doodgeslagen door politieagenten die hun werk kunnen verderzetten. Een samenscholingsverbod afkondigen zonder enige reden. GAS-boetes voor het gooien van sneeuwballen of het eten van een broodje op de trappen van de kerk. Een zwakbegaafd meisje van twaalf jaar dat het bevel krijgt om het land binnen 30 dagen te verlaten. Wie weet kijken wij ooit terug naar deze opsomming met nostalgie, en spreken we over de goeie ouwe tijd?

De strijd tegen drugs zal er komen en zal een stille dood sterven. Er zullen initieel ’successen’ worden geboekt, maar de strijd is nu al een verloren zaak omdat de gevolgen, en niet de oorzaken, worden aangepakt. ‘Drugs’ zal dus blijven, maar er zal een nieuwe Messias opduiken die een nieuwe strijd zal aankondigen. Tegen wie of wat, daar moeten we nog even op wachten. Wel kunnen we met zekerheid stellen dat die strijd nieuwe opofferingen zal vragen. En ja, weer zullen wij die prijs betalen. En het zal wachten zijn op die strijd tegen onrecht, uitbuiting, multinationals, de financiële wereld, want de Vlaamse grondstroom zal weer andere prioriteiten hebben.

Twee eeuwen geleden zei Thomas Jefferson: “Those who trade their liberty for security deserve neither”. En neen, Jefferson was geen communist.

Yassine Channouf is publicist. Zijn column Boze Bruine Borgerhoutenaar (BBB) verschijnt maandelijks op Bleri Lleshi’s blog.

 Volg de columns op

https://blerilleshi.wordpress.com/

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

@blerilleshi

One thought on “Boze Bruine Borgerhoutenaar (BBB): Over vrijheid en zekerheden

  1. Ik ben het 100 procent eens met deze kijk. Ik kan alles helaas niet zo goed formuleren, anders had ik het zelf gezegd. Thx

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s