Home

Seksuele intimidatie, geweld, misdaad: het gaat de slechte kant op met Brussel. Of ligt het aan de media, die te eenzijdig berichten? Eric Corijn, professor en stedenexpert aan de VUB, geeft ons een voorproefje van zijn workshop rond Brusselse beeldvorming. Leen Vervaeke

Als we de media moeten geloven, lijkt Brussel wel één grote no-go zone, met criminele, antisemitische, homofobe en seksistische hangjongeren op elke hoek van de straat. Kijk je ook vaak vol ongeloof naar het journaal? Heb je vaak het gevoel dat er iets niet klopt? Wil je achterhalen wat er precies fout loopt in de berichtgeving?” Zo begint de uitnodiging voor een reeks kritische workshops, afgelopen week uitgestuurd door de interculturele organisatie KifKif. Een poging om de beeldvorming rond Brussel bij te stellen, na de talrijke berichten over hoge misdaadcijfers, seksuele intimidatie op straat, geterroriseerde politiekorpsen, gaybashing en migrantenrellen in Molenbeek. Eric Corijn, socioloog, cultuurfilosoof en stedenexpert van de VUB, is een van de drie begeleiders van de workshops. De Brusselaar verzet zich al jaren tegen het heersende beeld van de Belgische hoofdstad. Een beeld waarin hij zich helemaal niet herkent.

U kijkt zelf ook vol ongeloof naar het journaal?

Corijn: “Ik woon 35 jaar in Matonge. Die wijk komt alleen in het nieuws als er een incident is, en het lijkt daardoor een heel gevaarlijke buurt. Maar in feite gaat er relatief weinig mis in Matonge. Ja, er zijn drugdealers actief, en er vindt af en toe geweld plaats, maar het is dan ook het Afrikaanse centrum van Brussel.”

“Elk weekend komen hier 50 tot 60 duizend mensen op bezoek, vanuit België, Nederland, Frankrijk of Duitsland. Dit is het kruispunt van West-Europa en Centraal-Afrika. Je zou je moeten afvragen hoe het komt dat er niet regelmatiger dingen misgaan.”

Journalisten kunnen moeilijk voortdurend berichten dat er niets gebeurt in Matonge. Het aanklagen van misstanden, dat is toch net de rol van de media?

“De rol van de media is ook om de regelmaat uit te leggen: dat wat er dagelijks gebeurt. En er zijn niet dagelijks rellen in Molenbeek. In vergelijking met Engelse of Franse steden zijn rellen in Brussel zelfs uitzonderlijk. Het is ook de taak van de media om dat uit te leggen.”

“Het is absoluut niet mijn bedoeling om de feiten te negeren. Er zijn in Brussel problemen met de veiligheid, met het bestuur, en zeker met de openbare netheid. Maar hoe een imago gevormd wordt, heeft niet alleen te maken met de feiten, maar ook met de selectie van feiten, en met het kader waarin die feiten worden geplaatst.”

En daar gaat het volgens u mis, begrijp ik uit de uitnodiging voor de workshop.

“Brussel is een grootstad, twee keer zo groot als de volgende grote stad van België, met een meerderheid van de bevolking die niet van Belgische afkomst is. Dat is van een totaal andere orde dan wat we in België gewend zijn. Maar de Vlaamse media schrijven naar hun lezers toe. Vlaamse lezers, die niets moeten hebben van een grootstad en die Brussel niet kennen. Ze hebben geen oog voor de complexiteit van een grootstad als Brussel.”

“Er heerst in Vlaanderen een zelfgenoegzame omgang met de wereld. De residentiële woonwijk gaat door voor de norm. Maar als je de grootstad vergelijkt met een witte middenklassewijk in Geel, dan hangt er hier natuurlijk meer spanning in de lucht. Dat kan niet anders. Je moet Brussel niet vergelijken met Aalst, Brugge of Geel, maar met Lyon, Frankfurt, Birmingham. Dan zie je dat Brussel inderdaad slecht scoort qua publieke netheid, maar dat er betrekkelijk weinig misdaden en migrantenrellen voorkomen.”

“Kijk, mijn zoontje van dertien reist vankleinsaf aan met de metro door Brussel. Als zijn nichtje uit Diest op bezoek komt, dan ziet die voor het eerst een metro. Dat is beangstigend. Voor een Vlaming, die niet gewend is om te gaan met verscheidenheid, is Brussel een moeilijke stad. Het vraagt tijd om Brussel te leren kennen. Maar de media bevestigen het angstgevoel. Door incidenten als regelmatig beeld naar voren te halen, geven ze de angstige Vlaming gelijk – overigens ook een goed verkoopargument.”

Hoe zou het dan wel moeten?

“Huisvesting, onderwijs en tewerkstelling, dat zijn de problemen van Brussel. In sommige wijken woont een derde van de kinderen in een gezin zonder inkomen, en is de helft van de jongeren onder de 25 werkloos. Het onderwijs in Brussel werkt goed voor witte middenklassekinderen, maar slecht–het slechtst van heel Europa–wat betreft sociale integratie. En de huisvesting is van slechte kwaliteit: jongeren hebben geen eigen kamer, dus brengen ze hun tijd op straat door. Natuurlijk krijgen ze dan controle over de straat, en worden de normen van die jongeren ook de normen van de straat.”

“Ik zeg niet dat je niet meer moet schrijven over de Brusselse problemen. Wat je ook moet schrijven: het is een schande dat er seksuele intimidatie is, maar het is een even grote schande dat de twee gemeenschappen al vijf jaar niet meer samenzitten om het onderwijsprobleem op te pakken. Die twee zaken zijn met elkaar verbonden.”

“Ik snap het wel: media zijn commerciële producten, en als ze moeten concurreren met Dag Allemaal is het makkelijker om te schrijven over drie Marokkanen die een meisje met een korte rok uitschelden, dan te blijven schrijven dat Brussel ondergefinancierd is en dat die Marokkanen van jongs af aan gediscrimineerd worden. Maar zo creëer je wel een beeld dat niet overeenkomt met de werkelijkheid, en dat de problemen niet oplost, maar in stand houdt.”

Is het essentiële probleem niet de ingewikkelde structuur van Brussel, met zijn negentien gemeentes en zwakke gewest?

“Brussel is de enige stad ter wereld die geen gecentraliseerd bestuur heeft, de enige! Het gewest heeft alleen ruimtelijke bevoegdheden, terwijl cultuur en evenementen van cruciaal belang zijn voor een stad om een samenleving en een imago op te bouwen. Kijk naar de transformatie vanAntwerpen: modestad, literatuurstad, de Zomer van Antwerpen. Charles Picqué (Brussels minister-president, LV) mag geen Zomer van Brussel organiseren, want dat zijn gemeenschaps-bevoegdheden. Dat maakt me opstandig, dat is niet eerlijk.”

“Maar die vormgeving van Brussel is het product vande Belgische staatshervormingen, dus ook van wat Vlaanderen vindt. Van de Vlamingen die vinden dat ze de stad kunnen verlaten, maar tegelijkertijd de helft van de macht in handen willen houden. Daar mag wel eens discussie over gevoerd worden.”

“Dat bepaalt natuurlijk de Vlaamse houding: Brussel zal nooit helemaal hun stad worden. Brussel zal nooit Antwerpen worden. Het omgekeerde is trouwens wel waar. Antwerpen is Brussel aan het worden. Binnen vijftien jaar is Antwerpen geen Vlaamse provinciestad meer, maar heeft het precies dezelfde problemen als Brussel. Alleen is Brussel dan beter voorbereid.”

U vindt Brussel beter voorbereid op de toekomst?

“De wereldeconomie is aan het veranderen: niet alleen vanomvang, maar ook van structuur. Het wordt een netwerk vanknooppunten, en de steden die rechtstreeks verbonden zijn met de wereld, zullen een voordeel hebben. Uit alle onderzoeken blijkt dat Brussel in de top-tien staat qua connectiviteit.”

“Door de wirwar van structuren en instellingen is de Brusselse bevolking bovendien heel creatief en inventief. Heel veel jonge kunstenaars komen hierheen. Die vinden Brussel een van de meest fascinerende centra van de wereld. De Vlaamse pers zou zijn lezers beter leren om daar fier op te zijn.”

 twitter @EricCorijn

Uit De Morgen 18/08/12

Interview Leen Vervaeke

Foto Julie Landrieu

7 thoughts on “‘Er loopt weinig mis in Brussel’

  1. Gegroet
    Dit wil ik toch even kwijt,
    In ongeveer één jaar ben ik getuige geweest van twee overvallen, drie maal intimidatie naar de politie toe en één keer jongeren die amok maakte op straat. In dat ene jaar ben ik zelf vier keer geïntimideerd of bedreigd geweest .
    Ik zwijg dan nog over de minder erge feiten die ik regelmatig zie en vrienden van me die gelijkaardige dingen hebben meegemaakt in Brussel, oa bedreigingen, seksuele intimidatie, diefstal en overvallen.
    Een goede vriendin die in een bepaalde wijk woonde werd élke dag lastig gevallen door mannen. Vele Couchsurfers (reizigers van overal ter wereld die bij mij logeren) die bij mij blijven logeren zijn geschokt hoe vuil het in Brussel is op bepaalde plaatsen. Een tijdje geleden stond er in Reader’s Digest over de Europese steden die op ontploffen staan ivm het allochtonenprobleem waarbij Parijs zo wat het grootste probleem is. Naar mijn mening het Brusselse ‘probleem’ minimaliseren totaal fout en zie ik Brussel verder groeien naar het Parijse model. Ik kom wekelijks enkele keren in Brussel en het wordt er niet beter op. Er moet dringend iets aan gedaan worden, in beperkte mate repressief en in grotere mate aan de wortel, maar dan moet de desbetreffende bevolkingsgroep ook wel een beetje willen meewerken en daar knelt het schoentje duidelijk.
    Ik heb zelf aan werkzoekenden lesgegeven, het overgrote deel waren allochtonen die mijn les kwamen volgen enkel en alleen om een bewijs te krijgen om verder te kunnen profiteren van uitkeringen. Met de kennis die ze bij mij opdeden gingen ze in het zwart werken vertelden ze mij….
    Met één van die jongens heb ik nog steeds contact, een vriendelijke Iraniër, Belg geworden, net zoals de 600000 anderen dankzij de snelbelgwet. Die jongen heeft in al die jaren nog nooit gewerkt, maar toch heeft ie onderdak en eten. Als ik dit aan mijn couchsurfers vertel bekijken ze mij vol ongeloof.
    Als ik vraag waarom hij geen werk zoekt, is zijn antwoord, waarom zou ik? Ik heb eten en onderdak…

    Groeten

    Ewout Schrevens

    • Beste Ewout,

      Toch denk ik dat je het – ietwat – éénzijdig ziet. Ik ben ook heel erg vaak in Brussel – heb er maanden gewoond – en werd er vriendelijker behandeld door de buren dan in m’n eigen geboortestreek. Ik voel me nog steeds veilig in Brussel, niettegenstaande ‘k ook veel met daklozen werk. Kan me tòch niet ontdoen van de indruk, dat het ook voor een groot deel aan onszelf ligt. Misschien moeten we ook leren met àndere ogen te kijken naar de mensen in onze omgeving ?

      Je hebt voor een stuk gelijk, dat weet iedereen … maar komt dat niet door ons beleid ? Wanneer ik niet werk, dan heb ik niets. Heb nèrgens recht op, niettegenstaande ik al die jaren het max. heb betaald aan bijdragen. Ons beleid is een echte zééf, daar heb je gelijk in. Maar Brussel draagt nog altijd m’n hart weg.

      Hartelijk,
      Angie

  2. Eindelijk de waarheid over Brussel. Dank U Eric Corijn.

    Patrick Pestieau, brusselaar sinds 41 jaren.

  3. @ Patrick Pestieau en Eric Corijn, komen jullie in feite wel buiten ‘s avonds
    vraag ik me nu dan wel af? Ik woon zelfs niet in Brussel en toch zie ik bijna elke keer als ik daar ben problemen. Of ben ik de enige die niet de andere kant op kijkt?
    Wat ik hier heb geschreven is nog zelfs niet alles wat ik meegemaakt en gezien heb.
    Ik wil gerust mijn lijstje vervolledigen van ervaringen van mezelf en vrienden of jullie wekelijks mee naar Brussel nemen om jullie met de neus op de feiten te duwen in die bepaalde buurten: Anderlecht, Molenbeek, Schaarbeek… Ik kan je oa de cafeetje en de hoeken tonen waar volop drugs worden gedeald. De plaatsen tonen waar je je auto ‘s nachts zeker niet mag parkeren .
    Nu vraag ik me ook nog af of jullie Brussel wel eigenlijk kennen dit gezegd zijnde…
    Mensen uit mijn omgeving die er wél wonen vinden het echt niet normaal dat een mens niet ongestoord door Brussel kan wandelen op bepaalde plaatsen.
    Mijne heren, het zit diep, héél diep en niet alleen bij mij, en het is écht 5 over 12…

  4. Beste Ewout,

    Het is echt jammer dat jij zo’n slechte ervaringen hebt. Maar zeg nu zèlf : “plaats op de berichtgeving de naam van om het even welke stad, en dan kom je op hetzèlfde uit”. Je zegt zèlf dat je niet in Brussel woont … een stad komt slechts in het nieuws, wanneer er erge dingen gebeuren. Het goede nieuws trekt immers geen kijkcijfers. Eerlijk gezegd voel ik me veel meer op m’n gemak in Brussel dan in Oostende, en ja … “ik kom ‘s avonds buiten” en zèlfs alleen. Wat Prof. Corijn zegt is – m.i. – helemaal waar. Er wordt een beeld opgehangen dat de realiteit vèr overtreft, wat – onherroepelijk – resulteert in “stemming-makerij”! Van het één komt het ander … het resultaat kèn je. Misschien moeten we ècht ons best doen om mekaar beter te leren kennen. En zoals Johan Verminnen het zo mooi verwoordt : “Brussel ‘k zit in je binnenzak” …

  5. Weet je, gisterenavond ben ik naar een feestje in Brussel geweest, en wederom heb ik problemen gezien, drie keer problemen met allochtonen die de politie staande moest houden wegens ongehoorde zaken in het verkeer.
    Als ik in Brussel kom zie ik veel dingen omdat ik daar meestal met de auto rond rij, als je te voet bent en je blijft in de ‘veilige’ buurten, dan zie je inderdaad niets…
    Een van de vorige keren zag ik een allochtoon in een wijk racen met zijn auto waar kinderen op de stoep speelden, een beetje later zag ik allochtonen een vuilniszak uit de auto kieperen. Je zal me niet horen zeggen dat Belgen van Belgische afkomst dit niet doen, maar het wil toch weeral lukken dat ik het gezien heb…
    Het meest schokkende dat ik ooit gezien heb was ongeveer een jaar geleden, toen ik samen met een vriendin door Schaarbeek wandelde, ergens rond een 2 uur ‘s nachts. Dit waren een stuk of 6 kleine Marokkaantjes van amper een 10 jaar (!) oud die een oude dronken man overvielen en met zijn portefeuille het hazenpad zochten. Ik kon er niet achteraanlopen wegens mijn hernia in mijn rug. Een goede vriend van me is laatst ook overvallen geweest en heeft zijn gsm moeten afgeven. Het waren geen Brusselaars hoor…
    Toen ik indertijd geen auto had na mijn ongeval ging ik altijd met mijn koersfiets uit in Brussel en omgeving. Zo reed ik op een nacht door Molenbeek, ben ik uitgejouwd geweest door allochtonen, maar de eerlijkheid gebied me wel te zeggen dat ik een beetje verder , de allochtonen die nog op straat rondliepen, mij aanmoedigde…
    De reden dat ik vaak in Brussel kom is omdat ik in het Couchsurfingmilieu zit, ik ben Ambassador van het Couchsurfingproject. Ik zit wekelijks enkele keren tussen mensen die daar wonen en leven. Meestal mensen van overal ter wereld die daar tijdelijk werken, reizigers en een vaste groep Brusselse vrienden.
    Dit moment is er op een van onze forums een discussie gaande ivm deze problematiek. Wat ik daar soms lees is gewoon schokkend! Tot meer dan 100 reacties tot nu toe, omdat er blijkbaar toch wat broeit in Brussel.
    Wat betreft Antwerpen, Antwerpen ken ik door en door en daar is het vergeleken met Brussel vrij velig en het hangt er ook vanaf waar je rondloopt. Maar het feit dat je in je eigen land al moet uitkijken waar je rondloopt is een teken dat hier iets fout aan het lopen is.

    Bij deze daag ik jullie uit, ik heb hier een namaak I-phone, laatste nieuwe model, je ziet geen verschil met de echte, ga eens in die bepaalde wijken al smsend hiermee rondlopen, ‘s nachts wel te verstaan. Erna zullen we elkaar nog eens spreken, als je dat nog kan tenminste…
    Groeten
    Ewout

    • Ewout, u zegt het is niet normaal dat men niet kan gaan waar men wilt il belgie. Wat onjuist is dit is altijd zo geweest en zal altijd zo blijven. Ik vindt het veel erger dat mensen niet meer hun eigen land binnenkunnen omwille van oorlog etc. Gevaarlijke plaatsen zijn er in elke hoofdstad ook in europa. Kijk eens verder dan je neus lang is ga buiten europa op rijs en je zal welnzien dat belgie lang niet zo slecht is qua veiligheid. Groetjes uit kathmandu waar kinderen lijm snuiven in het midden van een “winkelstraat”.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s