Home

Karl Marx zou er waarschijnlijk niet echt blij mee geweest zijn, maar het boek ‘Liefde en kapitaal’ ***** dat zijn leven met zijn vrouw schetst, mag er zijn.

Er zijn heel wat biografiën verschenen over Marx. Dat kan ook niet anders. Bij sommigen blijft hij een controversieel figuur, maar objectief gezien blijft Marx één van de invloedrijkste denkers in de geschiedenis. Toch voegt dit boek van Mary Gabriel iets toe. ‘Liefde en kapitaal’ gaat het over Marx en zijn vrouwen. Want behalve zijn vrouw hebben ook zijn dochters een belangirjke rol gespeeld in zijn leven, maar ook na zijn dood. Al was het maar omdat ze geen moeite getroost lieten om het werk van deze gigant verder te zetten.

Naast ‘zijn vrouwen’ is Friederich Engels iemand die sinds hun ontmoeting in Parijs niet uit het leven van Marx weg te denken is. De man heeft steeds in de schaduw van het grote genie gestaan, maar zonder hem zou Marx nooit de naam en faam hebben die hij vandaag heeft. Niet voor niets bestempelde Marx Engels als zijn alter ego. Tot aan zijn dood bleef Engels hem trouw door in hem te geloven en te steunen. Engels heeft er voor gezorgd dat familie Marx die financieel jarenlang erg moeilijk had, toch boven water bleef. Bovendien is hij ook de man die de mangum opus van Marx, Het Kapitaal vervolledigde. Ook al heet dit boek ‘Liefde en kapitaal’ toch geeft Gabriel Engels de aandacht die hij verdient.

Maar we hadden het dus over zijn vrouwen. Uiteraard neemt zijn echtgenote Jenny een centrale plaats in het verhaal in. Zeven jaar lang wachtte ze op hem er dat ze konden trouwen. Ze wist dat hij een revolutionaire strijd was aangegaan en ze koos om aan zijn zijde te staan tot haar dood. Samen hebben ze enorm veel moeilijke momenten meegemaakt, armoede, vervolging en overlijden van vier van de zeven kinderen. Het kan niet anders dat dit heel wat heeft gewogen op hun relatie, maar Jenny bleef hem verdedigen, zijn teksten lezen en herschrijven, de schrift van Marx was onleesbaar, en hem met woord en daad bij staan. In ‘Liefde en kapitaal’ toont Gabriel niet enkel de wetenschapper en ideoloog Marx, maar ook de man die zielsveel van zijn vrouw houdt.

Na de dicatoriale regimes die het denken van Marx hebben misbruikt en de val van de Sovjet Unie leek zijn denken passé, maar ondertussen halen zelf de voorstanders van het kapitalisme zijn werken van onder de stof want met de economische crisis is Marx helemaal terug. Hij is een van de weinige denkers die dan ook werkelijk een theorie heeft geformuleerd op crisissen van het kapitalisme die volgens Marx inherent zijn aan het kapitalistische systeem. En hoe kan zijn ‘comeback’ beter in de verf gezet worden door boeken als deze, die het privé leven Marx onder de loep nemen?

Gabriel schetst een knappe portret van een groot denker. De research die ze voor dit boek uitvoerde, is ronduit indrukwekkend. Acht jaar lang heeft ze er aan gewerkt. Bovendien is ‘Liefde en kapitaal’ vlot geschreven en zit het vol met mooie intieme momenten. Het boek portretteert Marx als integer en begaan met zijn familie, vrienden en kinderen. Maar het is geen hagiografie. Gabriel laat zien dat Marx, zoals elke revolutionair, ook wel een moeilijk man was. Die evenwichtige benadering maakt ‘Liefde en kapitaal’ tot een must voor wie Marx wil leren kennen en de context van zijn werk beter wil begrijpen.

Bleri Lleshi
© Cutting Edge – 25 juni 2012

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s