Home

De trein van de toekomst

Onlangs waren er verkiezingen in Slovenië en Kroatië. In beide landen kwam centrumlinks als winnaar uit de bus. Dat is opmerkelijk, want de afgelopen twintig jaar waren het de rechtse partijen die het politieke leven in deze landen grotendeels controleerden. Ze hadden dat succes te danken aan hun nationalistische agenda. Een aantal van hun mensen speelden zelfs een centrale rol bij het uiteenvallen van Joegoslavië. Maar vandaag is het dus anders. De Balkanlanden lonken richting Europa, EU. Dit is ook een van de bevindingen in het boek ‘De tuin van Tito’ van Korneel De Rynck.

De Rynck reed een tweetal maanden langs spoorlijnen doorheen Servië, Kroatië en Bosnië-Herzegovina. Joegoslavië heeft altijd iets met treinen gehad. De Blauwe Trein van Tito, de legendarische autoritaire president van Joegoslavië,  is wereldberoemd. Tito ontving er staatshoofden en bekende figuren. Tegelijk reisde hij er mee door Joegoslavië om mensen te gaan bezoeken.

Dat De Rynck via de spoorlijnen zijn verhaal bouwt, is een mooie begin. De auteur is historicus en dat merk je aan de feiten die hij bovenhaalt. Het boek opent met een schets van Tito’s leven en werk. Zijn dood was ontegensprekelijk een kantelmoment in de geschiedenis van Joegoslavië. Al was het maar omdat de maarschalk onvervangbaar bleek.

Een van de eerste figuren die van dat machtsvacuüm gebruik maakte, was Slobodan Miloseviç. Wat hij van Joegoslavië maakte, is algemeen bekend. Het begon met een korte oorlog in Slovenië. Kort nadien volgde er ook in Kroatië en Bosnië een bloedige oorlog. Het trauma van deze strijd is vandaag nog te voelen. De Rynck laat dit knap zien aan de hand van gesprekken met verschillende mensen. Zo spreekt hij met een voormalige Kroatische president, Tito’s kleindochter, een imam en een treinconducteur.

De reis in ‘De tuin van Tito’ begint in Servië, dat nog altijd niet goed weet welke richting het uit wil gaan. Een groot deel van de bevolking kruipt er nog te graag in de slachtofferrol. Ze vinden de NAVO-bombardementen en de hele beeldvorming rond hun land onrechtvaardig. Tegelijk heb je ook een groep die het verleden achter zich wil laten en zich wil focussen op wat de toekomst brengt. Ook in Kroatië en Bosnië is deze groep in groten getale aanwezig. Zij beweren dat het vooral de politiek is die mensen tegen elkaar opzet.

In Kroatië is er meer hoop ondanks de vele problemen. Begin 2013 mag het land tot de Europese Unie toetreden. Bosnië is een ander verhaal. Het land heeft het erg moeilijk door de grote verdeeldheid tussen Serviërs, Bosniërs en Kroaten. Hier hangt er nog steeds spanning. In steden als het mooie Sarajevo probeert men die spanning te overstijgen. Hier leeft het besef dat mensen uiteindelijk gewoon willen leven.

‘De tuin van Tito’ geeft de situaties in de verschillende landen goed weer. Het boek is boeiend geschreven en de mooie foto’s van Frederik Buyckx bieden absoluut een meerwaarde. Toch telt het boek ook enkele minpunten. Als historicus bied De Rynck genoeg geschiedkundige achtergrond, maar de sociale, politieke en culturele context ontbreekt al te vaak. Bovendien heeft hij het vaak over de NAVO-bombardementen, maar daarbij is hij te eenzijdig in zijn verhaal. De kant van Kosovo en de Albanezen komt namelijk niet aan bod, hoewel zij hierin een cruciale rol speelden. Toch kunnen we ‘De tuin van Tito’ aanraden aan iedereen die meer wil weten over de huidige situatie in Servië, Kroatië en Bosnië..

Bleri Lleshi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s