Home

Het fascisme steekt de kop op in Europa. Wat in Noorwegen gebeurde moet niet verrassen als we weten welk discours de mensen dagelijks voorgeschoteld krijgen. Tussen woorden en daden is de afstand soms heel klein.

Anderhalf jaar terug, bij het eerste interview dat ik in Knack gaf over de Brusselse jongeren, waren er binnen een aantal uren meer dan 150 reacties binnengelopen. In veel van die reacties werd ik een imam, een Marokkaan, extremist, fundamentalist genoemd, iemand meende zelfs dat ik een lid van de Baath-partij in Irak zou zijn.

Kortom van alles, zolang het met de dominante stereotype over moslims en de islam te maken had. In mijn interview had ik het op geen enkel moment over islam, moslims noch Marokkanen. Maar dat deed er voor die mensen niet toe, want de foto bij het interview (dezelfde als bij dit artikel) maakte het allemaal duidelijk. Ik leek op een ‘bruine moslim’.

Maar wat mij nog meer choqueerde is de reactie van een aantal mensen die zichzelf neofascisten noemden. En als dit niet genoeg was, gingen anderen in hun reacties de openlijke uiting van deze neofascisten applaudisseren.

Toen ik de journalist die mij had geïnterviewd contacteerde met de vraag hoe dit mogelijk kon zijn, kreeg ik te horen dat dit normaal was, maar bij mijn artikel kwamen wel veel meer reacties dan gewoonlijk. Het liep zo uit de hand dat men bij Knack alle berichten ging verwijderen. Maar de gedachtegang bij de mensen zal ongetwijfeld niet zomaar uitgewist worden. Zeker niet in het Vlaanderen en Europa van vandaag.

Veel van die mensen op de website van Knack kom ik nog steeds regelmatig tegen op de sites van De Standaard, De Morgen, Deredactie.be enz. Hun reacties zijn we jammerlijk, maar wel normaal gaan vinden. Het feit dat onze media steeds minder kritisch zijn voor populistisch en uitsluitend discours, maakt dat die groep mensen trouw blijft aan hun fascistische en racistische ideeën en de propaganda van rechtse en extreemrechtse denkers en politici als bevestiging van ‘hun’ mening en inspiratie gebruikt.

Dan heb ik het alleen over wat wij ‘kwaliteitskranten’ noemen, want ik nodig je uit, beste lezer, om eens de reacties te lezen op de website van Het Laatste Nieuws, Het Nieuwsblad of Gazet van Antwerpen.  En wie meer wil ontdekken mag gerust tientallen racistische forums op internet bezoeken. En niet te vergeten detail, we lezen alleen zij die van zich laten horen, want niet iedereen zal zijn of haar ideeën bekend maken aan de wereld.

Ik haal hier maar een voorbeeld aan. Een voorbeeld dat we ondertussen negeren en zelfs niet langer storend vinden. ‘Gefrustreerde mensen’, ‘kleine groep’, ‘marginalen’ hoor je links en rechts. Of nog beter, ‘het is altijd zo geweest’. Maar maak u geen zorgen want het zijn mensen die dergelijke waanzin alleen achter een computer kunnen uitkramen.

Ik maak me wel zorgen. Nog vóór de gebeurtenis van afgelopen weekend in Noorwegen heb ik de laatste twee weken in twee opiniestukken (‘politiek incorrecten’; ‘eigen ongelijk’) gewezen naar de opkomst en consolidering van het rechtse, extreemrechts discours die uit is op demoniseren en uitsluiting van de ander die niet is zoals ik ben.

Als je een samenleving vult met haat, dan zal die haat zich vroeg of laat in de praktijk vertalen. Zij die haat en uitsluiting van de ander prediken, zullen heel waarschijnlijk (en zeker in het openbaar) tegen acties zijn zoals die in Noorwegen, maar ze moeten goed beseffen dat niet al hun volgelingen op hetzelfde niveau denken of kunnen denken. Men kan onmogelijk weten wat de opvolgers onder een bepaald discours verstaan en vooral hoe ze dat interpreteren en wat ze ermee doen. Met andere woorden, niet alleen de uitvoerders (zoals Andres Breivik in Noorwegen), maar ook de dragers van het discours (denkers, politici, media) ende ‘passieve’ opvolgers, zijn medeverantwoordelijk.

In feite zijn we vandaag allemaal verantwoordelijk, want als je ziet hoe het discours is verziekt en hoe bepaalde dingen vandaag makkelijk worden gezegd die gisteren not done waren, kan je alleen maar constateren dat wij allen hier een rol hebben gespeeld en blijven spelen naar de toekomst toe. Het is tijd om hier aan halt te roepen. We moeten opkomen tegen het racistische, discriminatoire, uitsluitende, nationalistische, fascistische discours.

Een strijd die dringend nodig is en niet kan wachten totdat het weer eens te laat is. Breivik is zeker niet alleen in Europa. Er lopen heel wat andere mensen rond die tot dergelijke acties in staat zijn als we het huidige discours dat in Europa domineert niet bestrijden.

We moeten onze krachten bundelen om een andere boodschap te verkondigen. Een boodschap waar de uitdagingen van samenleven samen worden gedragen. Waar men gelijkheid van de burgers centraal stelt. Waar gemeenschappelijke inzet en engagement dienen als fundament. Een engagement gebaseerd op openheid en solidariteit met de ander.

Bleri Lleshi is politiek filosoof.

https://blerilleshi.wordpress.com

https://www.facebook.com/Bleri.Lleshi

 

3 thoughts on “Woorden en daden

  1. Het is zo pijnlijk wat er mis gaat, het is zo duidelijk wat er mis is, dat ik mij soms afvraag of de oplossing niet moedwillig wordt verstopt. Want antwoorden in de zin van geweld te gebruiken langs beide zijden zijn er genoeg, maar een vreedzame manier is mogelijk zeker weten.
    Het zal tijd en moeite vergen, maar ieder van ons kan het verschil maken, door te weigeren om anderen de schuld te geven van iets waar geen schuldigen zijn. Door te werken aan jezelf om niet met de stroom mee te gaan van haatzaaierij, Dit op een niet destructieve manier omdat je anders doet wat je anderen verwijt en geweld immers niet opgelost geraakt met geweld. Voorbeelden genoeg dacht ik.

  2. Mij hoef je niet meer uit te nodigen Bleri, ZIEK word ik van al dat negativisme, al die verdoken en uitgeproken haat. Maar we hebben een geschiedenis, om lessen uit te trekken. ‘Wir haben es nicht gewüst’, is een vlieger die niet meer opgaat!

  3. Politieke taal leidt tot maatschappelijk gedrag. Je hebt dus overschot van gelijk: “Met andere woorden, niet alleen de uitvoerders (zoals Andres Breivik in Noorwegen), maar ook de dragers van het discours (denkers, politici, media) ende ‘passieve’ opvolgers, zijn medeverantwoordelijk.”

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s