Home

Terwijl ‘links’ steeds verrechtst en rechts de macht zo goed als volledig in heel Europa in handen heeft blijft een linkse alternatief uit. Een dergelijk alternatief is vandaag hard nodig gezien rechts volledig heeft gefaald en ons van de ene crisis naar de andere leidt. 

‘Wij zijn een linkse partij in die zin dat ons programma ook goed of zelfs het best is voor wie er het slechtst aan toe is in Vlaanderen.’ beweert Sigfried Bracke in DS (12/07). Als men het programma van de NV-A analyseert kom je er snel achter dat ze alles behalve een linkse partij is. Integendeel, de visie van de N-VA steunt op controle, straffen en belonen. Controle over wie uitgesloten wordt, straffen van de armen  en belonen van zij die al hebben. De N-VA heeft een conservatief en neoliberaal programma.

Anderzijds vind ik wel enige waarheid in de woorden van Bracke. Als je het programma van een ‘linkse’ partij zoals de sp.a bij de hand neemt ziet men dat er heel wat overeenkomsten zijn met de NV-A en andere rechtse partijen. Ze delen met name het neoliberale programma.

Het is dan ook geen verrassing als een belangrijke sp.a-er zoals Daniel Termont in de Knack schrijft ‘We hebben zolang in de regering gezeten dat we het neoliberale beleid op den duur als een evidentie zijn gaan beschouwen’. Met andere woorden dit zegt meer iets over hoe rechts links is geworden dan het linkse gehalte van rechts waarover Bracke het heeft.

Naar mijn mening ontbreekt er in het Belgische, en vooral het Vlaamse, politieke landschap een links alternatief, precies om de reden die Termont formuleert, ‘links’ heeft de neoliberale formula eigen gemaakt. Zeker met de opkomst van de Derde Weg heeft links volledig voor het neoliberale sociale beleid gekozen. Concreet, sp.a, de partij van Termont,  heeft veel te lang gedacht dat ze beter zouden doen dan rechts door een rechtse agenda te volgen. Dit hebben ze verkeerd ingeschat.

Men kan moeilijk ontkennen dat men in Vlaanderen nu al lange tijd rechts stemt. Overal in Europa merken we deze tendens. Hoe komt dat? Sterkte van rechts of zwakte van links? Ik denk eerder dat het tweede de belangrijkste reden is. Mensen stemmen rechts omdat ze geen idee hebben van wat links vandaag nog betekent. Zij die ooit een andere links hebben gekend kunnen vergelijken, maar zij die niets anders dan dit soort ‘links’ kennen kunnen eigenlijk moeilijk de verschillen vinden met een centrumrechtse partij.

Dit is jammer, niet louter voor ‘links’, maar vooral voor de democratie. Want als een gezonde verscheidenheid van verschillende programma’s zou bestaan, dan kan de burger ook voor iets anders  kiezen. ‘Veel keuze is er niet’, een zin die ik momenteel vaak bij kiezers hoor. Ze hebben gelijk.

We merken ook dat kiezers minder trouw aan hun partij zijn dan vroeger. De kiezers gaan vaker en makkelijker van partij switchen omdat de verschillen in de partijprogramma’s zo klein zijn, zeker als het op de uitvoering ervan komt, want in woorden verschillen ze nog, maar in daden is het verschil miniem. Dit is een belangrijk onderscheid.

Durven een alternatief bieden betekent op lange termijn denken. Het betekent met een eigen project komen en als een politieke partij heb je een eigen project nodig anders moet je stoppen met aan politiek doen. Het betekent dat je, misschien, vandaag niet veel nieuwe kiezers zal kunnen winnen, misschien zelfs kiezers verliest, maar op lange termijn zullen de kiezers te weten komen voor wat links staat. En als het beleid van rechts faalt (wat nu constant aan het gebeuren is) zullen de mensen voor een alternatief kiezen. Het is dan aan links om zich te bewijzen, niet op basis van meedoen in een rechtse neoliberale discours, maar wel van hun eigen programma uitvoeren.

Aan verandering begin je als je tot zelfkennis komt. ‘Links’ heeft gefaald en dit kunnen ze niet eeuwig blijven ontkennen. Links moet beseffen dat je een echt links programma onmogelijk met neoliberalisme kan laten samenvallen. Het is tijd dat links in Vlaanderen aan een eigen alternatief begint te bouwen, een alternatief dat verder kijkt dan populistische machtsgeilheid. Een alternatief op lange termijn waar de kiezer links van rechts weet te onderscheiden en vooral duidelijk ziet waar links voor staat.

Bleri Lleshi is filosoof en documentairemaker

4 thoughts on “Tijd voor een linkse alternatief

  1. Zeer juist ! Het project waarvan sprake is: een linkse ANTI-€U-PARTIJ, rood-groen-noord-zuid.

  2. Ok, maar dat moeten we concreet durven maken.

    Een linkse partij moet zich afzetten van allerlei gesubsidieerde extralegale voordelen. Vandaag promoot BDW de groeiende kloof die de werkende klasse opsplitst tussen zij die een bedrijfswagen hebben of niet, zij die maaltijdcheques krijgen of niet, zij die genieten van een pensioenfonds of niet (de analogie tussen arbeider-patroon is niet veraf). Een kloof die rijkelijk gesubsidieerd wordt door de overheid. En dan gaat het echt niet alleen over de ambtenaren, leerkrachten en kunstenaars die meebetalen voor dit systeem zonder ervan te genieten.

    Een linkse partij moet ook uitgelegd krijgen dat een belasting op de speculatiewinsten voor multimiljonairs sociaal is. Het gaat niet meer om de hardwerkende Vlaming, maar om iemand die slapend rijk wordt: 5% winst op een vermogen is niet abnormaal, maar betekent 50.000 euro met een vermogen van 1mio. Daarvan mag toch 10.000 euro naar cultuur en onderwijs gaan?

    Tegelijktertijd moet elke vorm van sociale fraude worden tegengegaan. Als ik morgen euromillions win, sorry, maar dan stop ik met werken. Resultaat: ik krijg een werkloosheidsuitkering! Maak ik het wat te bont bij de VDAB dan val ik terug op een leefloon! Ja jongens, het sociaal vangnet moet de juiste vissen vangen hé.

    • @Matthias even een rechtzetting: als jij morgen de lotto wint en stopt met werken, heb jij GEEN recht op werkloosheidsuitkering, tenzij je fraudeert. Je hebt alleen recht op werkloosheidsuitkering als je je werk verliest buiten eigen toedoen, maw als je wordt ontslagen, als je bedrijf sluit of failliet gaat… niet als je zelf besluit dat je niet langer (daar) wil werken.
      Sociale fraude moet zeker bestreden worden, om de solidariteit recht te houden, maar het lijkt me toch nuttig dat we de regels kennen, zodat we weten wie wel en geen recht heeft op uitkeringen en waarom.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s