Home

Nog steeds actueel

Nog geen dertig waren Karl Marx en Friedrich Engels toen ze ‘Het communistisch manifest’ (*****) schreven. Het manifest is een historisch document, eigen aan zijn tijd, maar door de blijvende dominantie van het kapitalisme blijft het actueel. Laten we niet vergeten dat het manifest in de vooravond van het kapitalistisch project is verschenen. Daarom is het goed dat EPO het manifest meer dan 161 jaar na dato opnieuw uitgeeft.

Het manifest is bewust in pamfletvorm geschreven zodat het verspreid kon worden onder de proletariërs. Marx en Engels wilden hen bereiken en in actie laten komen. Maar voor de revolutie plaats kon vinden, zetten de auteurs de aanval in tegen de bourgeoisklasse. Die laatste houdt immers elke verandering die niet in hun kraam past tegen. De kritiek is scherp. De stijl van de auteurs is bevlogen, maar steeds helder en goed beargumenteerd. Het is niet alleen de bourgeoisie die voor de bijl moet, ook de socialisten worden niet gespaard. Van reactionair socialisme tot kritisch-utopisch socialisme: Marx en Engels distantiëren zich ervan. Deze theorieën zien zij niet verenigbaar met hun communisme.

Waar het bij Marx en Engels om gaat is de strijd ‘tegen de bestaande maatschappelijke en politieke gang van zaken’. Dat maakt het manifest nog steeds erg relevant. In de huidige tijden, waarin duizenden mensen overal ter wereld op straat komen met gelijkaardige eisen, is het zeker aangeraden om het werk van Marx weer eens ter hand te nemen.

Je hoeft het uiteraard niet met alles in dit boek eens te zijn, maar een aantal beginselen van het communisme kunnen zonder twijfel nog steeds als een bron van inspiratie dienen. We denken hoe we vandaag met het concept eigendom omgaan of met belastingen en basisrechten, zoals arbeid. Het belang van ‘Het communistisch manifest’ en eigenlijk van heel het Marxisisme is de centrale plaats die het concept ‘eigendom’ erin krijgt. Dit was visionair. Vandaag zien we nog steeds dat nogal wat problemen in onze samenleving daar om draaien. Het doorgedreven individualisme, de vervreemding tot en met de recente financiële en economische crisis zijn uitdrukkingen van wat Marx en Engels lang geleden voorspelden.

Over crisissen gesproken. In het manifest stellen de auteurs de vraag hoe het kapitalisme crisissen overwint. Het antwoord is nog steeds relevant: ‘Door nog algemenere en geweldigere crisissen voor te bereiden en door de middelen om crisissen te voorkomen, te verminderen.’ Als dit geen les is voor ons vandaag! ‘Elke klassenstrijd is een politieke strijd’, schrijven Marx en Engels trouwens. Dit geldt nog steeds, al zien de klassen er anders uit. De proletariërs van nu zijn zij die sociaal uitgesloten worden. Sociale uitsluiting beperkt zich niet tot één land. Daarom is een andere belangrijke les dat sociale actie nationale grenzen moet overstijgen. Internationale solidariteit in plaats van verdeeldheid, nu meer dan ooit.

Al deze voorbeelden geven aan dat ‘Het communistisch manifest’ nog steeds relevant is. Bovendien nodigt het geestig woord vooraf van Elvis Peeters uit om deze EPO-uitgave vast te pakken. De mooie illustraties van Paul Verrept verbeelden het denken van Marx en Engels op passende wijzen. Geen excuses dus: lezen, die hap.

Bleri Lleshi

Uit: Cutting Edge 21-06-11

One thought on “Karl Marx, Friedrich Engels, ‘Het communistisch manifest’ (2010)

  1. ‘Door nog algemenere en geweldigere crisissen voor te bereiden en door de middelen om crisissen te voorkomen, te verminderen.’

    Ik hoop ten zeerste dat Marx hier fout zit, met de nieuw gevonden steun aan Griekenland en de kleine 500 miljard die er nog is voor de rest (tenzij Duitsland iets zou toegeven) verminderen die middelen op dit moment. Indien zijn woorden juist blijken staat er ons nog wel wat te wachten.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s