Home

Onafgewerkte perspectieven

Nederlanders zouden geen Nederlanders zijn als ze geen scenario’s zouden bedenken over hoe Nederland er in de toekomst uit zou moeten zien. Zeker wat betreft ruimtelijke planning zijn ze voortrekkers in de wereld. De mensen van het FORUM, Instituut voor Multiculturele Vraagstukken, zijn van mening dat de vraag over wie de Nederlandse steden in 2040 zal bewonen, te weinig wordt gesteld. Ze vinden dit kenmerkend voor het huidige debat over immigratie en integratie. Met ‘Integratie & de metropool. Perspectieven voor 2040’ (**) willen ze daar verandering in brengen.

De voorzitter van FORUM, Sadik Harchaoui, heeft samen met Renée Frissen aan een aantal belangrijke auteurs gevraagd om vanuit hun vakgebied na te denken over de demografische en socio-economische evoluties in grote steden.

‘Perspectieven voor 2040’ is de ondertitel van het boek. Duidelijke uitgewerkte perspectieven kunnen we in het boek echter niet vinden. De hoofdstukken wegen vaak veel te licht en zijn geheel onsamenhangend. Er wordt weinig concreets verteld over wat nu precies de uitdagingen zijn en over hoe we het probleem nu moeten analyseren.

De foute toon wordt al vanaf de eerste pagina’s gezet. In dit boek gaat de aandacht vooral naar de ‘kennisimmigrant’. Hij moet alle kansen krijgen om bij te dragen aan de Nederlandse economie. Over de andere migranten geen woord. Nochtans maken zij – laaggeschoolde migranten, vluchtelingen, asielzoekers en de duizenden illegalen – ook deel uit van de grote steden. Wat met hun positie, hun problemen en de plek die zij zouden moeten krijgen in de samenleving?

Op zich is het zinvol om op het economische aspect te focussen. Maar het gevaar is wel dat we enkel de migranten accepteren die voor ons nuttig zijn. Diegenen die geen economische bijdrage leveren, komen daardoor niet in beeld. Zijn zij dan niet welkom? Dit toont nogmaals hoe moeilijk het is om buiten de kaders van het kapitalisme te denken waarin de economie steeds moet domineren. Je komt immers al snel uit bij het doemscenario waarin de samenleving ten onder gaat als niet alles ten dienste staat van de economie. Daarbij zouden we ons de vraag moeten stellen of de samenleving al niet aan het falen is. Als we de situatie in grote steden onder de loep nemen en de socio-economische positie van de migrant bekijken, zouden we zeggen van wel.

Toch staan er in ‘Integratie & de metropool’ ook een paar bijdragen die vermeldenswaardig zijn. Die van Erwin Jans bijvoorbeeld. die pleit voor een individualistische kijk op de stad. Maar het interessantste stuk is dat van Paul Frissen. Hij verdedigt een burgerschap dat van gelijkheid vertrekt. Voor Frissen betekent gelijkheid ‘het gelijke recht op verschil’. Deze visie staat natuurlijk recht tegenover het huidige, conformistische discours van integratie en inburgering.

Voorts vallen er hier en daar interessante zaken te lezen maar van een groep auteurs als Hans Boutellier, Frans Timmermans en Willem Schinkel verwacht je toch iets meer. Wat ontbreekt, is een degelijke analyse van het probleem en van de kansen die immigratie biedt. Bovendien worden de mogelijke toekomstscenario’s van de grootsteden die steeds multicultureler worden, nergens uitgewerkt … Anders gezegd: de perspectieven voor 2040 zijn te weinig zichtbaar in dit boek.

Bleri Lleshi

Uit: Cutting Edge 25-04-11

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s