Home

De veelzijdigheid van Keynes

Met de komst van de grote crisis van 2008 hebben we een reden te meer om het denken van Keynes centraal te stellen. Het werk van de Britse econoom kan inspireren en we kunnen er lessen uit trekken. Dat is waarom Peter Clarke, die een enorm respect heeft voor John Maynard Keynes, besloot een boek over hem te schrijven. Clarke is, net zoals Keynes, een oude rat van Cambridge University. Een historicus van formaat die al een aantal belangrijke bijdragen schreef over de geschiedenis van Groot-Brittannië.

In het eerste deel van het boek heeft de auteur het vooral over het leven van Keynes, dat erg bewogen was. Keynes komt uit een bourgeois familie, die een liberale overtuiging aanhing. Zijn familie was geïntegreerd in de hoogste kringen van de Cambridge University. Het is bekend dat Keynes een fenomeen was. Hij zou vooral in wiskunde uitblinken, maar politiek, economie en kunst interesseerden hem evenveel. We kennen hem vandaag vooral als een econooom maar in werkelijkheid heeft hij nooit economie gestudeerd. Keynes was een veelzijdige denker. Door hier de nadruk op te leggen, slaagt Clarke er met verve in om Keynes’ uitgangspunt duidelijk te maken: een goede econoom moet symbolen met woorden kunnen combineren. Bovendien moet hij filosoof en staatsman zijn.

Naast deze intellectuele benadering schuwt deze biografie de sappige details niet. Zo lezen we dat Keynes gedurende twintig jaar homoseksueel was. In zijn kleine kringen was dit wel geweten. Hij maakte deel uit van de bekende Bloomsbury Group waartoe onder andere Virgina Woolf en E.M Forster behoorden. In diezelfde groep zaten een aantal andere intellectuelen met wie Keynes regelmatig betrekking had, maar die later heteroseksuele relaties zouden aangaan. Keynes zou zelf ook trouwen met de sensuele ballerina Lydia Lopokova. Ze zou een enorm belangrijke rol in zijn leven spelen. Lopokova werd zijn eerste lezer en steunde hem volledig in zijn werk. Bovendien verzorgde ze Keynes, die een zwakke gezondheid had, tussen zijn vele opdrachten door. Als biograaf heeft Clarke deze persoonlijke kant knap en helder verwoord.

Omdat Keynes’ politiek economisch links noch rechts was, vertegenwoordigde hij de Britse regering in tal van belangrijke conferenties en internationale ontmoetingen, zoals de vredesbesprekingen in Versailles en de oprichting van Bretton Woods. Zijn overtuigingskracht en bekendheid waren van enorm belang om tot akkoorden te komen. Clarke toont hiermee aan dat de Britse grootmeester het ook ver had kunnen schoppen in de politiek. Toch hield Keynes zich op dat vlak afzijdig. Hij wilde ten alle prijzen zijn vrijheid behouden. Keynes is bekend als iemand die zijn eigen denken in vraag kon stellen. ‘Als de feiten veranderen, verander ik van mening – en u, meneer?’, zei hij ooit tegen een gesprekspartner.

In deze knappe biografie verduidelijkt Clarke de kernideeën van Keynes door ze in een historisch perspectief te plaatsen. Vooral de interactie van Keynes met de toenmalige ministers van Financiën zoals Neville Chamberlain wordt uitvoerig besproken. Er is ook een interessant nawoord over de verschillen tussen het Britse en het Amerikaans keynesianisme. Kortom, Keynes blijft actueel omdat er problemen blijven bestaan die de markt niet kan oplossen en er dus een interveniërende overheid nodig blijft. De recente economische crisis maakte dat nog maar eens duidelijk. Het is maar de vraag of deze recepten het globaal kapitalisme telkens weer kunnen. Misschien is er wel een betere optie?

Bleri Lleshi

Uit: Cutting Edge 08-02-11

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s