Home

Jaron Lanier, de auteur van het boek ‘Nee, je bent geen gadget’, (***) is ook componist en internetvisionair. In de computerwereld is hij bekend als de bedenker van de term ‘virtual reality‘. Onlangs nog werd hij door Times als een van de honderd eest invloedrijke mensen op aarde in 2010 verkozen. De Encyclopaedia Britannica gaf hem een plek in de lijst van de driehonderd belangrijkste uitvinders in de geschiedenis.

Met dergelijke honneurs achter zijn naam kan het niet anders dat deze man weet waarover hij het heeft. In dit boek houdt hij een pleidooi tegen de gang van zaken op dit moment in de internetwereld. Hij is bezorgd over hoe de techniek belangrijker is geworden dan de mens, terwijl dat nu net andersom zou moeten zijn.

Lanier opent zijn boek met een erg pessimistisch voorwoord. Hij schuwt de provocerende en harde taal niet om zijn punt duidelijk te maken. Het gaat hem om de mens die centraal moet komen te staan en niet de machines. Deel I van het boek draagt als titel ‘Wat is een mens?‘. Een vraag die we niet meer stellen, want bij hen die de macht over het internet en technologie hebben gaat het niet over de mens.

In deel II van het boek gaat de auteur dieper in op wat zich achter de technologische vooruitgang en het snelle tempo van verandering op het net afspeelt. Hij kent zijn wereld. Lanier was een van de eersten die voorspelden hoe groot de invloed van internet op onze cultuur zou worden. Van de heren en meesters van computing clouds tot en met de tieners van Facebook en twitteraars, ze krijgen één voor één bakken kritiek om hun omgang met het internet.

Die omgang is erg plat en dat is wat Larnier stoort, want hij beseft wat de betekenis hiervan is. Volgens hem zal dit gepaard gaan met een achteruitgang van de mens die zijn standaarden zal aanpassen naargelang het niveau van wat hem wordt aangeboden op het internet. De duizenden ingenieurs en computerwetenschappers afgestudeerd aan de beste universiteiten van de wereld lijken niet bezorgd over hoe ze technologie kunnen gebruiken om problemen uit de wereld te helpen: in plaats daarvan brengen ze onnozele platte software en andere gadgets op de markt. De mensen achter deze filosofie noemen zich de voorstanders van de Open Culture die zich baseert op de wijsheid van de menigte. Lanier laat zien hoe die menigte gemanipuleerd wordt. Er zijn dus wel degelijk een aantal grote problemen wat betreft de toekomst van het internet en andere technologische vooruitgang.

In de laatste twee delen van het boek klinkt Lanier wat optimistischer. Hij vertelt over zijn eigen ervaring met technologie die volgens hem op de humanistische filosofie stoelt. In deze tijden pleit hij voor postsymbolische communicatie die het bijzondere van het mens-zijn erkent met de nodige aandacht voor esthetiek en emoties. Zijn doel is duidelijk: ‘Het moet mijn eerste prioriteit zijn om te voorkomen dat mensen tot louter gadgets worden gereduceerd. .. omdat de mensen zelf het magische vermogen hebben om via de tools betekenis te communiceren’.

‘Nee, je bent geen gadget’, is meer dan welkom en handig om kritisch om te gaan met het internet. Zijn kritiek is scherp maar zijn alternatieven klinken weinig overtuigend. De fragmentarische stijl van de verschillende delen verdeeld in tientallen ondertitels is storend. Een manifest is dit boek grotendeels wel, maar het mocht wat compacter en samenhangender. Het belangrijkste blijft de boodschap en die is het lezen waard, want Lanier pleit voor meer empathie, spiritualiteit en creativiteit in plaats van onderwaardering voor de mens.

Bleri Lleshi

 

Uit: Cutting Edge 11-01-11

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s