Home

De achterhaalde meester (**)

Wat als het kapitalisme faalt? Hebben we een waardig alternatief voor het falen van het huidig politiek en economisch systeem? Robert Skidelsky, hoogleraar politieke economie, beweert dat een alternatief voor het gefaalde kapitalisme terug te vinden is in het denken van John Keynes. Skidelsky kent Keynes als geen ander want behalve een econoom is hij ook een geschiedkundige die een driedelige biografie van Keynes heeft geschreven. Voor Skidelsky bestaat er geen twijfel: het is, zoals de ondertitel van zijn boek weergeeft, tijd voor ‘de terugkeer van de meester’.

De auteur is van mening dat met het huidige falen van het kapitalistisch systeem – namelijk de financiële en economische crisis – het nodig is dat we terugkeren naar het model van Keynes. Ooit bepaalde diens denken de toon van het politie-economisch denken. Maar na de ondergang van het Keynesiasime en de opkomst van de neoliberale klassieke economie werd de invloed van de post-keynesianen en nieuw-keynesianen steeds kleiner. Het waren Milton Friedman en zijn Chicago-kompanen die de lijnen zouden bepalen. Het feit dat de theorie van Friedman in de praktijk werd getoetst door niemand minder dan Reagan en Thatcher maakte dat het Keynesiasime helemaal uit de kaart werd geveegd.

Volgens Skidelsky krijgen de economen van de klassieke economie vandaag ongelijk want we hebben al genoeg bewijzen vergaard de afgelopen jaren die allen in dezelfde richting wijzen: de vrije markt heeft gefaald. Voor de auteur is er een duidelijk alternatief tegenover: het optreden van de overheid. Waarom en hoe moet de de overheid optreden? Wat moet er veranderd worden? Deze vragen beantwoordt de auteur via de theorie van Keynes.

Het boek bestaat uit drie delen. In deel één analyseert de auteur de oorzaken van de laatste crisis nader, en geeft hij de huidige stand van zaken in de economie weer. In deel twee introduceert hij Keynes. Behalve zijn economisch denken bespreekt hij ook het leven van Keynes. Het is in deel drie van het boek dat hij tracht te laten zien dat Keynes nog steeds actueel is en zijn opvattingen nog steeds relevant zijn nu het kapitalisme in crisis zit.

Skidelsky vindt in Keynes niet louter een econoom maar ook iemand die relevante zaken te vertellen heeft over politiek en filosofie. Vooral Keynes’ denken over moraal is een onderwerp dat steeds terugkeert. De auteur pleit dan ook dat we economie ‘niet als een natuurwetenschap maar als een morele wetenschap beschouwen’. Het is de plicht van de overheid om wanneer het nodig is tussen te komen in de werking van de markt. Skidelsky resumeert het denken van Keynes als een pleidooi voor ‘harmonieuze samenleving’. Dit is volgens de auteur ook een antwoord op de globalisering want ‘Keynes’ harmonieuze economie had zowel nationale als internationale draagwijdte’.

Wat als het kapitalisme faalt, was de vraag. Jammer genoeg blijft het antwoord kapitalisme, maar dan met een humaan gezicht. Weinig verrassend dat het niet verder dan dit komt want meer is niet te vinden in het denken van Keynes. Deze laatste was trouwens zelf een overtuigd kapitalist die zijn hele leven in de financiële markten bleef speculeren. Keynes is nooit geïnteresseerd geweest in een radicale kritiek op het kapitalisme, maar eerder hoe we het kapitalistisch systeem levend kunnen houden, ook al deugt het niet. Hoog tijd dus voor iets anders.

Bleri Lleshi

 

Uit: Cutting Edge 09-11-10

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s