Home

Volgens verschillende rapporten van de Europese Commissie en mensenrechtenorganisaties blijkt dat de Roma de meest gediscrimineerde groep zijn binnen de Europese Unie. Ook de situatie van de Roma buiten de grenzen van de EU is rampzalig. In de post-communistische landen worden ze nog steeds als uitschot behandeld. De situatie van de Roma die vanuit Romenië naar Italië hebben geëmigreerd is hier een voorbeeld van. In beide landen worden ze vervolgd en gecriminaliseerd.

Het is een trend geworden, incompetente staatsleiders die de Roma gebruiken om het wereldnieuws te halen. Deze politici proberen de problemen waarmee hun landen worden geconfronteerd weg te moffelen en aan populariteit winnen door de Roma te vervolgen. Opeens vormen de Roma het centraal probleem van de samenleving.

Vandaag is het de beurt aan het Frankrijk van Sarkozy, maar men moet echter niet vergeten hoe de Roma behandeld werden en nog steeds behandeld worden door andere landen zoals onder andere Griekenland, Albanië, Servië, Romenië, Slovakije, Italië, Spanje, Duitsland en – jawel – België (o.a Verhofstadtregering, nu felle pleiter tegen deportatie van de Roma in Frankrijk). In de meeste Europese landen worden de Roma vervolgd. Het enige verschil is dat sommige landen dit discreet doen terwijl anderen er wel ruchtbaarheid aan geven.

Vele negatieve stereotypen en vooroordelen over de Roma bepalen nog steeds het dominant beeld over deze mensen. Het lijkt een verloren strijd om dit fout beeld aan te vechten. Zelfs enige nuanceringen lijken onmogelijk en weinig overtuigend. Dat lijkt typisch aan het Westen, denken dat zij alles (over de Roma) weten terwijl ze feitelijk amper op de hoogte zijn. Dit is pure arrogantie. De uitleg die men vaak hoort, niet alleen bij monde van politici en media, maar ook van de ‘gewone burger’, is dat de ellende van de Roma aan hun manier van leven moet worden toegeschreven. En dat de Roma graag buiten de maatschappij leven in hun exotische, maar toch wel onbeschaafde caravangetto’s.

Er zit maar een klein gedeelte van de waarheid in dit vertekend beeld. De armoede, sociale uitsluiting, racisme en discriminatie zijn de grootste problemen van de Roma. Hun toegang tot de arbeidsmarkt is heel beperkt. Als ze toch aan een baan kunnen geraken dan worden ze meestal onderbetaald en met verschillende vormen van discriminatie geconfronteerd. Hoeft het gezegd te worden hoe belangrijk waardig werk voor deze mensen is om uit de armoede te komen en perspectieven creëren voor hun kinderen? De Roma zijn vandaag een speelbal geworden. Ze hebben meestal de nationaliteit van een van de Europese landen, en toch lijkt dit geen rol te spelen gezien ze collectief worden uitgesloten. Deze collectieve uitsluiting gebeurt door zij die zichzelf zien als de behoeders van gelijke en universele rechten. Discriminatie en racisme jegens de Roma komt zo vaak voor dat men tegenwoordig niet meer de moeite neemt om iets van die klachten van de Roma au sérieux te nemen. Er is dringend actie nodig op dit punt want er is nu eenmaal veel racisme en discriminatie tegenover de Roma, niet louter wegens de staat maar ook verschillende instituties, bedrijven tot en met de burger op de straat. Men moet ook ophouden met alle Roma over één kam scheren (lui, werkloos, dieven…) want het is net dit wat het foute beeld over de Roma levend houdt.

De Europese Unie moet meer druk zetten bij de verschillende Oost-Europese landen waar honderdduizenden Roma wonen om meer rechten en kansen aan de Roma te garanderen. Dit lijkt veel gevraagd gezien de landen van de Europese Unie zelf volop de essentiele rechten van de Roma aan het schenden zijn.

Een aantal maanden terug ging ik naar de premiere van Liberté kijken, een film van Tony Gatlif, over de Romaholocaust, zeg maar de minder bekende holocaust.. Gatlif, zelf Roma en Fransman, laat zien hoe de Roma op vlucht van de Nazi’s ook systematisch door de Franse staat werden gebannen. Vandaag is het onaanvaardbaar over deportatiepraktijken te spreken en vergelijkingen met de Tweede Wereldoorlog te maken. Dit is naar mijn mening onterecht want wat nu al jaren in verschillende Europese landen aan het gebeuren is, lijkt erg veel op de toenmalige praktijken. Het is onze plicht om dit aan te kaarten voordat weer eens te laat wordt.

Bleri Lleshi is Brussels politicoloog en documentairemaker

One thought on “Deportatiepraktijken in een nieuw jasje

  1. Pingback: Deportation practices in a new guise « Bleri Lleshi's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s