Home

Wereld zonder kompas

Het boek ‘De ontregeling van de wereld’ van de bekende Libanese schrijver Amin Maalouf is een stand van zaken van de auteur over de staat van de wereld. Het gaat niet goed met de wereld, beweert de auteur. Hij heeft het over de ontregeling van de wereld.

De eerste zin van het boek ‘Wij zijn zonder kompas de nieuwe eeuw in gegaan’ zet direct de toon. De auteur is duidelijk ongerust over problemen zoals de moeilijkheid van de verschillende volkeren en culturen om samen te leven in harmonie. Naar zijn zeggen is de relatie tussen Oost en West en de beelden die ze van elkaar hebben samen met de minieme toenadering van beide kanten, erg problematisch. Voor die relatie maakt hij beroep van de geschiedenis en laat hij zien hoe de wereld eigenlijk veel meer gemeen heeft dan wij vaak denken. Maalouf schrijft in geen al te moeilijke taal over het Westen en de islam, maar hij wijdt uitgebreid uit over de geschiedenis van een aantal belangrijke momenten in het Midden-Oosten. Volgens de auteur moet je enig inzicht hebben in de geschiedenis van de Arabische wereld en de evolutie (of stagnatie) ervan om de positie en de huidige interpretaties van de islam vandaag te begrijpen.

Maalouf zelf is duidelijk een denker voor wie de waarden van de Verlichting primeren. Het individualisme en de menselijke waardigheid komen steeds terug in zijn boek. Maar ze dienen niet alleen het belang van het individu. De auteur benadrukt dat het belangrijk is dat we ook collectieve identiteiten ontwikkelen en ondersteunen. Volgens hem moeten moeten we een gezamenlijk project delen waar elk van ons de mogelijkheid krijgt om bij te dragen, om als een samenleving te slagen. Hij is scherp voor de migranten in Europa (ze moeten meer wil tonen), maar ook voor de Europese elite die er niet in geslaagd is om een duidelijke positieve boodschap te laten weerklinken. Van de migranten wil Maalouf dat zij hun meervoudige identiteiten houden, maar de huidige thuishavens moeten ook een deel worden van wie ze zijn.

Culturele identiteit staat centraal in de these van Maalouf. Hij is ervan overtuigd dat we vooral op het niveau van cultuur moeten denken. Culturen moeten gerespecteerd worden en de kans krijgen om zich te uiten. De auteur verliest veel uit het oog door hier te sterk op te focussen. Zijn onderneming is een waardige poging, maar niet meer dan dat. Maalouf wil te veel behandelen en de diepgang ontbreekt. Zijn boek leest eerder als een onvolledig pamflet.

Over zaken spreken zoals de stand van de wereld, globalisering, klimaatprobleem en andere grote problemen waarmee de wereld vandaag en morgen wordt geconfronteerd, vraagt een veel diepere analyse. Die analyse in een boek verwerken, is voor weinigen weggelegd. Toch is het boek van Maalouf interessant om lezen als een inleiding of eerder een uitnodiging om stil te staan bij wat er mis gaat in de wereld en wat wij zouden kunnen en moeten doen.

Een ding staat vast: de auteur is begaan met de wereld en dit boek is een bijdrage die vooral over de islam en haar relatie met het Westen zinnige dingen te vertellen heeft. Voor de optimisten onder ons is dit boek zeker waardige lectuur, want ook al ziet het somber uit, de auteur blijft optimistisch tot de laatste bladzijde. Hij heeft verrassend veel vertrouwen in de mens.

Bleri Lleshi

Uit CuttingEdge: 05-07-2010

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s