Home

In Ternat heeft men besloten om nultolerantie in te voeren op alle speelpleinen. Wie luide muziek speelt of blijft hangen na tien uur ’s avonds, krijgt een boete. Dit terwijl er geen overlast is. Is rondhangen per definitie een probleem? Eén dat men met nultolerantie moet aanpakken? Mijn mening is van niet.

Met de zomer op komst is het geen toeval dat de negatieve berichten over rondhangende jongeren toenemen. Mensen, en ook jongeren komen makkelijker naar buiten. Maar een groepje jongeren dat op een straat of plein rondhangt, roept in dit land bij veel mensen al snel gevoelens van overlast op.

Jongeren hangen niet rond omdat ze criminele plannen hebben of omdat ze niets beters te doen hebben. Ze vinden samen rondhangen gewoon een leuke tijdsbesteding. Het is een manier om hun identiteit te ontwikkelen in een groep waar ze veilig en aanvaard voelen. Alle pubers en tieners willen zien en gezien worden, willen experimenteren en zich manifesteren.

Bovendien hebben jongeren nood aan ‘eigen’ ruimte. Zoals elk van ons een eigen plek heeft, zoeken jongeren die ook. Maar de openbare ruimte komt steeds meer in de handen van privé bedrijven. Er is nog weinig vrije ruimte, die niet bedoeld is voor produceren en consumeren.

En als de jongeren dan gebruik maken van de weinige overblijvende openbare ruimte, vindt men dat bedreigend en worden ze als overlast gezien. Maar wat is overlast? Wat voor de ene overlast betekent is het voor de andere niet. Het wordt bepaald door waarneming, stereotypering en omstandigheden. Het probleem van de nultolerantie als aanpak, is dat men daarmee alle jongeren over één kam scheert.

Wat ik vooral storend vind, is hoe intolerant we eigenlijk zijn als het om jongeren gaat. Het is ongelooflijk triestig als je ziet welke verwachtingen de politiek, het beleid, de media en velen van ons hebben. We willen dat jongeren zich gedragen zoals wij: beschaafde volwassenen, prototype ‘middenklasse’.

Nultolerantie roept men. Nultolerantie voor wat? Omdat jongeren, jongeren zijn? Omdat ze misschien voor overlast kunnen zorgen? Nultolerantie als preventief optreden, hoor je in Ternat. Dit is de wereld op zijn kop. Ik vind dat er nultolerantie moet komen voor onze bekrompenheid en intolerantie.

Wil dit zeggen dat er geen overlast is? Neen, er is soms overlast en er zijn jongeren die dingen doen die onaanvaardbaar zijn. Hier moet opgetreden worden. Maar we weten dat dit een kleine groep is. Het probleem is dat media en politici alleen deze negatieve verhalen naar buiten brengen. Zo bevestigt en versterkt men de negatieve beeldvorming. Zo betaalt de overgrote meerderheid van de jongeren de tol voor het ontoelaatbaar gedrag van die kleine groep.

Rondhangen moet men niet demoniseren, maar wel zien als iets normaals, want dat is het ook. Voor jonge mensen is het hun manier van samenzijn met vrienden in een publieke ruimte. Die publieke ruimte moeten we terug haar echte betekenis geven: een ontmoetingsplaats voor iedereen. Om die ontmoeting goed te laten verlopen is er dialoog en interactie nodig tussen jongeren onderling, tussen jongeren en buurtbewoners en met de verantwoordelijken voor het lokaal beleid. Een dialoog die vertrekt uit een positieve visie en de wil om de publieke ruimte te delen.

Wij moeten terug leren omgaan met jongeren. Het is op zijn minst aangewezen om hen eerst en vooral te begrijpen en dus om met hen te praten. Dat begrijpen kan maar plaatsvinden als we vanuit de jongeren zelf vertrekken. We moeten rekening houden met hun realiteit. Een realiteit die constant in verandering is. Streven naar de onzichtbaarheid van jongeren door hen uit te sluiten en te straffen, lijkt me niet de oplossing.

Streven naar een geïntegreerd positief beleid lijkt me een veel betere oplossing. Hiervoor heb je samenwerking nodig tussen mensen uit de verschillende domeinen die een rol kunnen spelen, zoals jeugdwerkers, straathoekwerkers, buurtbewoners, lokale beleidsmensen en politiemensen.

Turnhout is een positief voorbeeld. Ook daar ging men eerst hard optreden, maar dat leverde al gauw meer problemen met en vijandigheid van de jongeren op. ‘Repressie werkt averechts’ zegt Luc Gorris van de lokale politie Turnhout (DM 17/05). In hetzelfde artikel zegt Tine Lescoutiers, coördinator van het jeugdproject, dat ze nu ‘kiezen voor een positieve benadering, en dat moet bij alle instanties een reflex worden’. Volgens haar is de keuze voor repressief optreden in steeds meer gemeenten te begrijpen, omdat het ‘op korte termijn een houvast biedt’. Ze pleit echter voor een aanpak en investeringen op langere termijn. En die aanpak heeft in Turnhout gerendeerd. Andere gemeenten kunnen hier een voorbeeld aan nemen.

Bleri Lleshi werkt als begeleider rond vrijetijdsbesteding bij Alba vzw in Brussel. Hij schrijft dit opiniestuk in eigen naam.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s