Home

Het fascistische populisme van de 21ste eeuw

Het woord ‘fascisme’ heeft een geladen betekenis. Toch schreef Rob Riemen een pamflet met als titel ‘De eeuwige terugkeer van het fascisme’. Het mag niet verbazen dat een boek met zo’n provocerende kop heel wat media-aandacht kreeg, zeker als je weet dat de auteur Geert Wilders en zijn PVV in het vizier neemt.

In zijn boek stelt Rieman dat als we het fascisme bestuderen, we ons niet moeten blindstaren op de gruwelijke uitkomsten van de Tweede Wereldoorlog, maar moeten kijken naar hoe de ideologie opgang maakte. Hij maakt een cultuurgeschiedenis van het fascisme en komt daarbij tot een confronterende conclusie: mensen als Wilders zijn een ‘logisch gevolg van de nihilistische massamaatschappij waar wij met zijn allen verantwoordelijk voor zijn’. Vooral Riemens kritiek op de massamens is daarbij van belang. In een wereld gedomineerd door massaconsumptie kan de mens alles krijgen wat hij wil. Hij is dan ook vol van zichzelf. ‘De massamens gedraagt zich als ‘een verwend kind’, beweert de Nederlandse publicist. Daarmee heeft hij zeker een punt.

Zoals de titel al aangeeft, handelt dit boek over het fascisme. Maar wat ons bijblijft zijn vooral een aantal kritische bemerkingen over de huidige samenleving. Dat wij sneller leven en uniformer; dat we verslaafd zijn aan spectaculaire gebeurtenissen … Allemaal terechte opmerkingen. Riemen haalt ook scherp uit naar het feit dat vandaag alles leuk moet zijn. ‘Want het gaat erom dat je je goed voelt.’ Jammer genoeg gaat Riemen hier niet dieper op in en blijven deze uitspraken onafgewerkt.

In het laatste deel van ‘De eeuwige terugkeer van het fascisme’ verwijst Riemen direct naar de partij van Geert Wilders. Hij legt een aantal duidelijke en stevig onderbouwde links tussen de PVV vandaag en de opkomst van het fascisme in Nazi-Duitsland bijna tachtig jaar geleden. De toenmalige politieke partijen gaven Hitler te veel speelruimte. Als je de huidige situatie in Nederland bekijkt met de gedoogregering, dan zit je daar niet heel ver af. In Vlaanderen lijkt nu ook Filip De Winter gewonnen te zijn voor dergelijke strategieën. Bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2012 wil hij de kandidatuur van Bart De Wever omarmen met gedoogsteun. Zo hoopt hij een deel van zijn programma uit te laten voeren.

Het beleid dat zulke partijen voorstaan, is ons gekend. De centrale punten zijn islambashing en moslims bekritiseren. Riemen maakt daar geen probleem van. Hij heeft het eerder gemunt op de zakenelite van de kapitalistische massamaatschappij. Jammer genoeg werkt hij ook dit punt niet uit. Wel maakt Riemen een aantal heldere bemerkingen over de opkomst van het populisme. Politiek is, volgens hem, een kermis geworden. Het gaat niet meer over links of rechts. Alle politici lijken nu eenmaal populisten geworden te zijn.

De aanzet van ‘De eeuwige terugkeer van het fascisme’ is zeker sterk. Maar gaandeweg het boek had Riemen een aantal zaken prominenter moeten uitwerken. Al bij al is dit pamflet toch de moeite van het lezen waard. Als we zien hoe extreem-rechtse en populistische partijen overal aan succes winnen, bestaat de kans dat het belang van deze publicatie alleen maar zal toenemen.

Bleri Lleshi

Uit: Cuttingedge.be 05-04-11

About these ads

One thought on “Rob Riemen, ‘De eeuwige terugkeer van het fascisme’ (2011)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s